نانی بەیانی مەخۆ بۆ ئەوەی کێشت دابەزێت؟ پزیشکەکان هۆشدارییەکی توند دەدەن و ڕاستییەکان ئاشکرا دەکەن

وێستگە ستایل - سۆلین عوسمان

زۆربەمان کاتێک بڕیار دەدەین کێشی لەشمان دابەزێنین، یەکەم هەنگاو کە بیری لێ دەکەینەوە بریتییە لە لادانی ژەمی بەیانی، بەو هیوایەی کالۆری کەمتر وەربگرین، بەڵام ئایا دەزانیت ئەمە گەورەترین هەڵەیە کە بەرامبەر جەستەت دەیکەیت؟ بەپێی نوێترین توێژینەوە زانستییەکان، فەرامۆشکردنی نانی بەیانی نەک هەر نابێتە هۆی لاوازبوون، بەڵکو لەوانەیە ئەنجامەکەی بە پێچەوانەوە بێت و زیانی گەورە بە زیندەچالاکییەکانی جەستەت بگەیەنێت.

بەپێی توێژینەوە پزیشکییەکان لە بواری قەڵەوی و میتابۆلیزم، جەستەی مرۆڤ سیستەمێکی یەکجار ئاڵۆز و داینامیکییە، کاتێک تۆ ژەمێکی گرنگی وەک نانی بەیانی لادەبەیت، جەستەت تەنها وەک کەمبوونەوەی ژەمەکان سەیری ناکات، بەڵکو کاردانەوەی بایۆلۆژی توند نیشان دەدات. پزیشکەکان جەخت دەکەنەوە کە ئەم ستراتیژییە لە ڕووی پزیشکییەوە بە هیچ شێوەیەک پەسندکراو نییە و ڕێگەیەکی ناتەندروستە بۆ مامەڵەکردن لەگەڵ کێشی زیادە.

لێرەدا وردەکارییە پزیشکییەکان دەردەکەون؛ کاتێک نانی بەیانی ناخۆیت، جەستە ڕاستەوخۆ دەچێتە دۆخی "پاراستنی وزە" و ڕێژەی سووتاندنی کالۆری (RMR) بە شێوەیەکی بەرچاو خاو دەبێتەوە، ئەمەش واتە جەستە لەبری سووتاندنی چەوری، دەست دەکات بە پاشەکەوتکردنی. هاوکات، ئاستی هۆرمۆنی "گریلین" کە بەرپرسە لە هەستی برسێتی بەرز دەبێتەوە، ئەمەش وا دەکات لە ژەمەکانی دواتردا تووشی "زۆرخۆریی قەرەبووکارەوە" ببیت و بڕێکی زیاتر لە پێویست خواردن بخۆیت. مەترسییە گەورەکە لێرەدایە کە دەبێتە هۆی تێکچوونی بەرگری ئەنسۆلین و بازدانی کتوپڕی شەکری خوێن دوای ژەمی نیوەڕۆ، کە ئەمەش هۆکاری سەرەکییە بۆ کۆبوونەوەی چەوری لە ناوچەی سک و زیادبوونی مەترسی تووشبوون بە نەخۆشی شەکرە.

پسپۆڕانی خۆراک ئاماژە بەوە دەکەن کە دابەزاندنی کێش تەنها یەک یاسای بنەڕەتی هەیە، ئەویش "یاسای کورتهێنانی کالۆرییە". ئەمەش بەو واتایە دێت کە دەبێت کۆی گشتی ئەو کالۆرییەی لە ماوەی ٢٤ کاتژمێردا وەریدەگریت کەمتر بێت لەوەی جەستەت دەیسوتێنێت.نلادانی ژەمێکی وەک بەیانی و پاشان خواردنی بڕێکی زۆر لە ژەمەکانی تری ڕۆژدا، تەنهاهاوسەنگی هۆرمۆنەکانت تێکدەدات و پرۆسەیدابەزاندنی کێش قورستر دەکات، نەک ئاسانتر.

لە کۆتاییدا، پزیشکەکان ئامۆژگاریمان دەکەن کە بۆ هەبوونی جەستەیەکی ڕێک وتەندروست، پێویستە نانی بەیانی وەک ژەمێکی سەرەکی و دەوڵەمەند بمێنێتەوە.کلیلی سەرکەوتن لە دابەزاندنی کێشدا بریتییە لە ڕێکخستنی جۆری خواردنەکان ودابەشکردنی کالۆرییەکان بەسەر ژەمەکاندا، نەک برسی کردنی جەستە کەدەرەنجامەکەی تەنها تێکچوونی میتابۆلیزم و ماندوێتی دەبێت.

سەرچاوە: توێژینەوە زانستییەکانی ئەنجومەنی پزیشکی بۆ زیندەچالاکییەکان و قەڵەوی.

PM:12:03:15/06/2026

ئه‌م بابه‌ته 128 جار خوێنراوه‌ته‌وه‌‌