ئاژانسە تەندروستییە جیهانییەکان هۆشداری لە بڵاوبوونەوەی خێرای ڤایرۆسی "تایجەمسەری" دەدەن
ئاژانسە تەندروستییە جیهانییەکان هۆشداری لە بڵاوبوونەوەی خێرای ڤایرۆسی "تایجەمسەری" دەدەن
وێستگە ستایل - سۆلین عوسمان
دەسەڵاتە تەندروستییە نێودەوڵەتییەکان چاودێری بڵاوبوونەوەی خێرای نەخۆشییەکی
ڤایرۆسی نوێ دەکەن کە نازناوی "تای جەمسەری" (Arctic Fever) لێنراوە، دوای
ئەوەی بڵاوبوونەوەی نائاسایی لە چەند ناوچەیەکی باکوور دەرکەوت کە پێشتر بە زۆر
سارد دادەنران بۆ چالاکیی مێشوولە لەسەر ئاستی فراوان. ئەم نەخۆشییە دەبێتە هۆی
ماندوێتی توند، هەوکردنی جومگەکان، تای بەرز و لێکەوتەی دەماری لە نەخۆشە
بێهێزەکاندا.
زانایان پێیان وایە بەرزبوونەوەی پلەکانی گەرما ڕێگە بە مێشوولەکان دەدات لەو
ناوچانەدا بژین کە مێژووانە لە زستانە درێژەکاندا لەناودەچوون. نەخۆشخانەکانی
باکووری کەنەدا، سکاندیناڤیا و بەشێک لە ڕووسیا لە ماوەی دوو مانگی ڕابردوودا
کۆمەڵێک تووشبوونیان تۆمار کردووە.
توێژەران دەڵێن ئەگەری زۆرە ڤایرۆسەکە بۆ ماوەی چەندین دەیە لەناو ئاژەڵە کێوییە
دابڕاوەکاندا هەبووبێت پێش ئەوەی گۆڕانکارییەکانی کەشوهەوا دەرفەتی گواستنەوە بۆ
مرۆڤ زیاد بکەن. سیستەمی چاودێری فریاگوزاری ئێستا لە چەندین وڵاتدا چالاک کراوە بۆ
شوێنکەوتنی شێوازەکانی جوڵەی مێشوولە تووشبووەکان و ئاژەڵە کۆچبەرییەکان.
پزیشکەکان ئاماژەیان بەوە کردووە کە زۆربەی گەنجە تەندروستەکان دوای چەند هەفتەیەک
چاک دەبنەوە، هەرچەندە نەخۆشە بەساڵاچووەکان و ئەو کەسانەی سیستەمی بەرگرییان
لاوازە ڕووبەڕووی مەترسی زیاتر دەبنەوە. توێژینەوە لەسەر کوتانەکە پێشتر لە
چەندین تاقیگەدا دەستی پێکردووە، لە کاتێکدا ئاژانسە تەندروستییە گشتییەکان داوا
لە دانیشتووانی ناوچە زیانلێکەوتووەکان دەکەن جلی پارێزەر و بەربەستی مێشوولە
بەکاربهێنن.
زانایانی ژینگە هۆشداری دەدەن کە ئەم بڵاوبوونەوەیە ڕەنگە نوێنەرایەتی ڕەوتێکی
گەورەتر بکات کە پەیوەستە بە گەرمبوونی کەشوهەوا و گۆڕانی سیستەمی ژینگەیی.
ئەو نەخۆشیانەی کە سەردەمانێک تەنها لە ناوچە کەمەرەییەکاندا هەبوون، ساڵانە
زیاتر بەرەو باکوور دەردەکەون.
بەرپرسانی تەندروستی گشتی هەوڵ دەدەن لە ترس و دڵەڕاوکێ دوور بکەونەوە و لە هەمان
کاتدا جەخت لە گرنگیی چاودێری و دەستنیشانکردنی پێشوەختە دەکەنەوە. هێشتا ڕێنمایی
گەشتکردن دەرنەکراوە، بەڵام حکومەتەکان پارەی چاودێری نەخۆشییە گواستراوەکان زیاد
دەکەن.
شارەزایان دەڵێن ئەم دۆخە تیشک دەخاتە سەر پەیوەندی گەشەسەندوی نێوان گۆڕانی ژینگە
و ئاسایشی تەندروستی جیهانی. توێژینەوەی زیاتر لە ئارادایە بۆ دیاریکردنی ئەوەی کە
ڤایرۆسەکە بە چ خێراییەک دەتوانێت لە مانگەکانی هاوینی داهاتوودا بڵاوبێتەوە.
سەرچاوە: ڕاپۆرتە نێودەوڵەتییەکانی چاودێری نەخۆشییەکان و توێژینەوەکانی تەندروستی
ژینگەیی، ئایاری ٢٠٢٦.
PM:10:24:10/05/2026