هەواڵێکی دڵخۆشکەر؛ ڤیاگرا دەبێتە هیوایەکی نوێ بۆ چارەسەری نەخۆشییەکی مەترسیداری منداڵان

وێستگە ستایل - سۆلین عوسمان

توێژەرانی ئەڵمانیا لە یەکێک لە گرنگترین دۆزینەوە پزیشکییەکانی ئەم دواییەدا

ئاشکرایان کردووە کە مادەی "سێڵدینافیڵ"، کە پێکهاتەی سەرەکی حەبی ڤیاگرایە،

کاریگەرییەکی باوەڕپێنەکراوی هەیە لە باشترکردنی نیشانەکانی "کۆنیشانەی لی" (Leigh

Syndrome) و تەنانەت دەکرێت وەک چارەسەرێکی کاریگەر بەکاربهێنرێت. ئەم دۆزینەوەیە

لە زانکۆی بەناوبانگی "شاریتە" لە بەرلین ئەنجامدراوە و هیوایەکی گەورەی بۆ

هەزاران خێزان گەڕاندووەتەوە.

کۆنیشانەی لی، نەخۆشییەکی سکماکیی دەگمەن و مەترسیدارە کە کار دەکاتە سەر سیستمی

دەماری و ماسوولکەکان. توێژەران دەڵێن بەکارهێنانی ڤیاگرا توانیویەتی جووڵە و

پێداڕۆیشتنی خوێن لە جەستەی نەخۆشەکاندا باشتر بکات و هێزی ماسوولکە و

دەمارەخانەکانیان بگەڕێنێتەوە. لە توێژینەوەکەدا کە بۆ ماوەی حەوت ساڵ

لەسەر شەش نەخۆش ئەنجامدراوە، دەرکەوتووە کە توانای ڕێکردن و قسەکردنیان بە

شێوەیەکی بەرچاو گۆڕانکاری بەسەردا هاتووە.

ئەوەی جێگەی سەرنجە، ئەو بڕە دەرمانەی بۆ ئەم مەبەستە پزیشکییە بەکارهاتووە زۆر

کەمە؛ تەنها لە نێوان ٠.٦٦ بۆ ٣ میلیگرام، لەکاتێکدا حەبێکی ئاسایی ڤیاگرا ٢٥

بۆ ١٠٠ میلیگرامی تێدایە. د. مارکوس شولکە، سەرپەرشتیاری توێژینەوەکە، خۆشحاڵی

خۆی دەربڕی کە دەرمانێکی باو و بەردەستی وەک ڤیاگرا دەتوانێت ژیانی منداڵان لە

نەخۆشییەکی ئاوا کوژەر ڕزگار بکات، کە پێشتر هیچ چارەسەرێکی نەبووە.

کۆنیشانەی لی بەزۆری لە قۆناغی ساواییدا دەستنیشان دەکرێت و دەبێتە هۆی لەدەستدانی

جووڵە، لاوازی ماسوولکە و کێشەی هەناسەدان و دڵ. بەپێی ئامارەکان، لە هەر ٣٦ هەزار

منداڵ، یەکێکیان تووشی ئەم کێشەیە دەبێت و نیوەی تووشبووەکان پێش تەمەنی سێ ساڵی

گیان لەدەستدەدەن. ئەم دۆزینەوە نوێیە دەتوانێت گیانی هەزاران منداڵ لە مەرگی

پێشوەختە بپارێزێت و ژیانێکی ئاسایییان پێ ببەخشێتەوە.

ئەم وەرچەرخانە پزیشکییە دەیسەلمێنێت کە دەرمانەکان دەتوانن چەندین بەکارهێنانی

جیاوازیان هەبێت لە دەرەوەی ئەو مەبەستەی بۆی دروستکراون. زاناکان بەردەوامن لە

لێکۆڵینەوە تاوەکو بزانن چۆن ئەم چارەسەرە بە شێوەیەکی فراوانتر بگەیەننە دەست ئەو

منداڵانەی کە چاوەڕێی دەستێکی یارمەتیدەرن.

سەرچاوە: زانکۆی Charité لە ئەڵمانیا و پەیمانگەی تەندروستی نیشتمانی ئەمریکا (NIH)

PM:10:11:05/05/2026

ئه‌م بابه‌ته 100 جار خوێنراوه‌ته‌وه‌‌