هۆشدارییەکی بەپەلە لە تەندروستی سلێمانییەوە؛ مەترسییەکی گەورە لەناو سەوزەی "کوزەڵە"دا هەیە
وێستگە ستایل - سۆلین عوسمان
بەڕێوەبەرایەتی گشتی تەندروستی سلێمانی هۆشدارییەکی توند و بەپەلە ئاڕاستەی گشت هاووڵاتییان دەکات و داوایان لێدەکات بە هەموو شێوەیەک خۆیان بەدوور بگرن لە خواردنی سەوزەی جۆری (کوزەڵە). ئەم هۆشدارییە دوای ئەوە دێت کە دەرکەوتووە ئەم جۆرە سەوزەیە بووەتە هۆکاری سەرەکی بۆ گواستنەوەی مشەخۆری "کرمی جگەر" بۆ ناو جەستەی مرۆڤ، کە نەخۆشییەکی مەترسیدار و درێژخایەنە.
لە ئێستادا ئامارەکانی تووشبوون بە کرمی جگەر لەناو هاووڵاتییاندا بە شێوەیەکی بەرچاو ڕووی لە زیادبوون کردووە. لایەنە تەندروستییەکان ئاماژە بەوە دەکەن کە چارەسەرکردنی ئەم نەخۆشییە پرۆسەیەکی ئاڵۆزە و تێچوویەکی زۆر گران دەوەستێت، جگە لەوەی دەرمانەکانی بە ئاسانی دەستناکەون. ئەم دۆخە وایکردووە کە پزیشکان جەخت لەسەر خۆپارێزی بکەنەوە وەک تاکە ڕێگەی سەلامەت بۆ ڕووبەڕووبوونەوەی ئەم مەترسییە تەندروستییە.
بەپێی دوایین بەدواداچوونە پزیشکییەکان، لەم ماوەیەی دواییدا نزیکەی (90) حاڵەتی پشتڕاستکراوەی تووشبوون بە کرمی جگەر لە سنوورەکەدا تۆمارکراون. زۆرینەی ئەم حاڵەتانە لە سنووری پارێزگای هەڵەبجە و ئیدارەی ڕاپەڕین بوون، کە تێیدا بەهۆی سروشتی ناوچەکەوە خواردنی سەوزە کێوییەکان و کوزەڵە لەناو خەڵکدا باوە. پزیشکان هۆکاری سەرەکی ئەم تووشبوونە بۆ پیسبوونی ئەو ئاو و چەمانە دەگێڕنەوە کە کوزەڵەکەی لێ دەڕوێت، کە هەڵگری هێلکەی ئەو مشەخۆرەن.
کرمی جگەر جۆرە مشەخۆرێکە کە لە ڕێگەی خواردنی ئەو سەوزەواتانەوە دەگوازرێتەوە کە لەناو ئاوی چەقەبەستوو یان پیسبوودا دەڕوێن. کاتێک مرۆڤ کوزەڵە بە خاوی دەخوات، هێلکەی ئەم کرمە دەچێتە ناو کۆئەندامی هەرەس و دواتر بۆ جگەر، لەوێ گەشە دەکات و دەبێتە هۆی تێکدانی شانەکانی جگەر و دروستکردنی هەوکردنی توند. نیشانەکانی زۆرجار بە ئازاری سک، تا، و هەستکردن بە ماندوێتییەکی زۆر دەستپێدەکات و ئەگەر پشتگوێ بخرێت، زیانی کوشندە بە جگەر دەگەیەنێت.
تەندروستی سلێمانی دووبارە جەخت دەکاتەوە کە هاووڵاتییان لە پێناو پاراستنی تەندروستی خۆیان و خێزانەکانیان، پێویستە لە کڕین و خواردنی کوزەڵە و ئەو سەوزەواتانەی لە کەنار ئاوەکان دەڕوێن دووربکەونەوە. هەروەها ڕێنمایی دەدەن کە لە کاتی بەکارهێنانی هەر جۆرە سەوزەیەکی دیکەدا، دەبێت بە باشی بە ماددەی پاککەرەوە بشۆردرێنەوە، چونکە ئەم وەرزە وەرزی گەشەی مشەخۆرەکانە و فەرامۆشکردنی ڕێنماییەکان لێکەوتەی تەندروستی خراپی دەبێت.
بەڕێوەبەرایەتی گشتی تەندروستی سلێمانی