مۆدێلێکی زیرەکی دەستکردی ستانفۆرد دەتوانێت لە کاتی خەودا پێشبینی نەخۆشییەکان بکات

وێستگە ستایل - سۆلین عوسمان

داهاتووی پزیشکیی خۆپارێزی ڕەنگە نەک لە کلینیکی پزیشک، بەڵکو لەو داتایانەدا بێت کە لە کاتی خەوتنێکی ئارامدا کۆدەکرێنەوە. زانایانی پزیشکی لە زانکۆی ستانفۆرد مۆدێلێکی پێشکەوتووی زیرەکی دەستکردیان ئاشکرا کردووە کە دەتوانێت مەترسی تووشبوون بە زیاتر لە ١٠٠ جۆر نەخۆشی پێشبینی بکات تەنها لەڕێگەی شیکردنەوەی شێوازی خەوتنی کەسەکانەوە.

ئەم ئامێرە نوێیە خەو لە دۆخێکی پشوودانی ئاساییەوە دەگۆڕێت بۆ پەنجەرەیەکی داینامیکی کە تێیدا تەندروستی گشتی و کارەندامی لەشی مرۆڤ دەردەکەوێت. مۆدێلەکە لە ڕێگەی مەشقپێکردنی ئەلگۆریتمەکان لەسەر داتای هەزاران کەس پەرەی پێدراوە، کە تێیدا ماوەی خەو، پچڕانی خەو، لێدانی دڵ و شێوازی هەناسەدان بە نەخۆشییە درێژخایەنەکانەوە دەبەسترێتەوە.

ئەم سیستەمە توانای هەیە نیشانە سەرەتاییەکانی نەخۆشییەکانی دڵ، شەکرە و تەنانەت نەخۆشییە دەمارییەکانی وەک پارکینۆن و ئەلزەهایمەر دەستنیشان بکات. ئەم شێوازە نادەردەکارییە (Non-invasive) دەرفەت دەداتە پزیشکان کە زۆر زوو دەستوەردان بکەن، پێش ئەوەی نیشانە کلینیکییەکان دەربکەون و نەخۆشییەکە بگاتە قۆناغێکی مەترسیدار.

جگە لەم داهێنانە، ستانفۆرد چەندین پڕۆژەی تری پێشکەش کردووە، لەوانە بەکارهێنانی زیرەکی دەستکرد بۆ پشکنینی خوێنی منداڵە ناکامەکان بۆ پێشبینیکردنی کێشە تەندروستییەکانیان. هەروەها توێژەرانی ئەم زانکۆیە توانیویانە میکانیزمە بەرگرییەکانی پشت هەوکردنی ماسولکەکانی دڵ بەهۆی ڤاکسینی mRNA بدۆزنەوە، ئەمەش یارمەتیدەر دەبێت لە کەمکردنەوەی مەترسییە دەگمەنەکانی ڤاکسینەکە لە داهاتوودا.

سەرچاوە: سەنتەری پزیشکی زانکۆی ستانفۆرد (Stanford Medicine)، گۆڤاری Nature.

PM:09:23:22/02/2026

ئه‌م بابه‌ته 128 جار خوێنراوه‌ته‌وه‌‌