تەواوکەری پۆتاسیۆم وەک پاڵپشتێکی گرنگ بۆ کۆنترۆڵکردنی دڵ و پەستانی خوێن دەناسرێتەوە

وێستگە ستایل - سۆلین عوسمان

لە کاتێکدا نەخۆشییەکانی دڵ و دەمارەکان وەک هۆکاری سەرەکی مردن لە جیهاندا دەمێننەوە، تەواوکەرە خۆراکییەکانی پۆتاسیۆم جارێکی تر وەک ئامرازێکی بنەڕەتی بۆ پاراستنی سەقامگیری دڵ و ڕێکخستنی پەستانی خوێن هەڵدەسەنگێنرێنەوە. ئەم کانزایە کە پێشتر تەنها وەک بەشێک لە سیستەمی خۆراک دەبینرا، ئێستا وەک پێویستییەکی تەندروستی بۆ بەرەنگاربوونەوەی نەخۆشییە مۆدێرنەکان مامەڵەی لەگەڵ دەکرێت.

دابینکەرانی چاودێری تەندروستی ڕوونی دەکەنەوە کە پۆتاسیۆم ئەلیکترۆلیتێکی حیاتییە و بەرپرسە لە هاوسەنگکردنی شلەمەنییەکان، پشتگیریکردنی ئاماژە دەمارەییەکان و دڵنیابوون لە گرژبوونی دروستی ماسولکەکان — لەوانەش ماسولکەی دڵ خۆی. بەهۆی ئەوەی پارێزە خۆراکییە نوێیەکان زۆرجار بڕێکی زۆر سۆدیۆمیان تێدایە و خواردنە دەوڵەمەندەکانی پۆتاسیۆمیان کەمە، ناهاوسەنگییەکی مەترسیدار لە جەستەی زۆرینەی خەڵکدا دروست بووە.

پێداچوونەوە پزیشکییەکانی ئەم دواییە ئاماژە بەوە دەکەن کە وەرگرتنی بڕی پێویستی پۆتاسیۆم دەتوانێت یارمەتیدەر بێت لە پووچەڵکردنەوەی کاریگەرییە نەرێنییەکانی بەکارهێنانی زۆری خوێ (سۆدیۆم). پزیشکان تێبینی ئەوە دەکەن ئەو کەسانەی ئاستی پۆتاسیۆمیان کۆنترۆڵکراوە، خاوەنی پەستانی خوێنی جێگیرترن. هەروەها وەرزشوانان و کەسانی چالاک سوودمەند دەبن، چونکە پۆتاسیۆم ڕێگری لە لاوازی ماسولکەکان دەکات و مەترسی گرژبوونی کتوپڕ کەمدەکاتەوە. بەڵام پسپۆڕان هۆشداری دەدەن کە بەکارهێنانی تەواوکەرەکان دەبێت بە وریاییەوە بێت، چونکە پۆتاسیۆمی زۆر لە خوێندا دەکرێت مەترسیدار بێت، بەتایبەت بۆ ئەوانەی کێشەی گورچیلەیان هەیە.

لە ڕابردوودا، پۆتاسیۆم بە شێوەیەکی سروشتی لەو پارێزانەدا زۆر بوو کە دەوڵەمەند بوون بە میوە و سەوزەواتەکانی وەک مۆز، پەتاتە و سپێناخ. شێوازە خۆراکییە پڕۆسێسکراوەکانی ئەمڕۆ کە بە خێرایی بڵاوبوونەتەوە، ئەو هاوسەنگییە سروشتییەیان تێکداوە. شارەزایانی تەندروستی گشتی ئێستا هانی خەڵک دەدەن سەرەتا وەرگرتنی ئەم کانزایە لە ڕێگەی خۆراکی سروشتییەوە زیاد بکەن و تەواوکەرەکان تەنها بۆ ئەو حاڵەتانە بەکاربهێنن کە کێمییەکەیان بە پشکنین سەلمێنراوە.

دەسەڵاتە پزیشکییەکان جەخت دەکەنەوە کە حەبی پۆتاسیۆم تەنها دەبێت لەژێر چاودێری و ڕێنمایی پزیشکیدا وەربگیرێت، بەڵام هاوکات دان بە گرنگییە حاشاهەڵنەگرەکەی ئەم کانزایەدا دەنێن لە پاراستنی تەندروستی دڵ و دەمارەکان و پاراستنی هاوسەنگی ئەلیکترۆلیتەکان لە جەستەدا.

کۆمەڵەی دڵی ئەمریکی؛ پەیمانگا نیشتمانییەکانی تەندروستی (NIH)