توێژینەوەیەکی درێژخایەن سوودەکانی سوپاسگوزاری بۆ بەهێزکردنی مێشک دەسەلمێنێت

وێستگە ستایل - سۆلین عوسمان

ده‌روونناسان ئه‌نجامی توێژینه‌وه‌یه‌کی نوێیان بڵاوکرده‌وه‌ که‌ ده‌ریده‌خات ئه‌نجامدانی ڕاهێنانی به‌رده‌وامی سوپاسگوزاری و ئەرێنی بوون تەنها مەزاج چاک ناکات، بەڵکو ده‌بێته‌ هۆی به‌هێزکردنی فیزیکی و بایۆلۆژی ئه‌و ناوه‌ندانه‌ی مێشک که‌ به‌رپرسن لە کۆنتڕۆڵکردنی هەستەکان و دەرکردنی بڕیاری ژیرانە. ئەمە بەڵگەیەکی تری زانستییە بۆ پەیوەندی توندوتۆڵی نێوان دەروون و جەستە.

ئەو بەشداربووانەی کە بۆ ماوەی دوو ساڵ بەردەوام بوون لە نووسینەوەی سوپاسگوزارییەکانیان لە دەفتەرێکی ڕۆژانەدا، نیشانەکانی فشاری دەروونی و هۆرمۆنی کورتیزۆڵیان بە شێوەیەکی بەرچاو کەمی کردووە. تاقیکردنەوەکان دەریانخستووە کە ئەم کەسانە توانایەکی یەکجار باشتریان بۆ مامەڵەکردن لەگەڵ قەیرانەکان هەبووە و میمۆری و توانای تەرکیزکردنیان لە ئاستێکی بەرزتردا ماوەتەوە.

پشکنینە تیشکییە پێشکەوتووەکانی مێشک (MRI) دەریانخستووە کە ئەو ناوچانەی پەیوەندییان بە هاوسۆزی، ناسینی هەستەکانی بەرانبەر و بڕیاردانی دروستەوە هەیە، پەیوەندییە دەمارییەکانیان (Neural Connections) ئەستوورتر و بەهێزتر بووە. ئەم گۆڕانکارییە فیزیکییە نیشانەی ئەوەیە کە مێشک توانای "پلاستیکییەتی" هەیە و دەتوانێت لەژێر کاریگەری بیرکردنەوەدا خۆی نوێ بکاتەوە.

توێژینەوەکانی پێشوو زیاتر تەرکیزیان لەسەر گۆڕانی مەزاج و باری دەروونی کاتی دەکردەوە و وەک شتێکی سۆزداری سەیریان دەکرد، بەڵام ئەم توێژینەوەیە بۆ یەکەمجارە باس لە کاریگەرییە پێکهاتەییەکان و درێژخایەنەکانی سەر شانە زیندووەکانی مێشک دەکات. ئەمە دەسەلمێنێت کە مرۆڤ دەتوانێت بە ئیرادەی خۆی ئەندامە سەرەکییەکانی جەستەی بەهێز بکات.

ئەم لێکۆڵینەوەیە پێشنیاری ئەوە دەکات کە چەند خوویەکی سادەی وەک نووسینی سێ شتی باش لە کۆتایی ڕۆژدا دەتوانێت بە شێوەیەکی بایۆلۆژی مێشکمان لە نەخۆشییەکانی پیری و تێکچوونی دەروونی بپارێزێت. ئەمە دەبێتە بنەمایەک بۆ چارەسەرە نوێیەکانی خەمۆکی و دڵەڕاوکێ کە پشت بە دەرمان نابەستن بەڵکو پشت بە ڕاهێنانی مێشک دەبەستن.

گۆڤاری نێودەوڵەتی دەروونناسی، کانوونی دووەمی 

٢٠٢٦

PM:09:00:27/01/2026

ئه‌م بابه‌ته 80 جار خوێنراوه‌ته‌وه‌‌