نەخشەیەکی نوێ و وردی مێشک پەردەی لەسەر لادرا

وێستگە ستایل - سۆلین عوسمان

زانایان توانیویانە وردترین و گشتگیرترین نەخشەی مێشکی مرۆڤ بخەنە ڕوو کە تا ئێستا لە مێژوودا دروست کرابێت. ئەم نەخشەیە ملیاران پەیوەندیی دەماریی تێدایە کە وەک تۆڕێکی گەردوونی و ئاڵۆز لە ناو کەللەسەردا نیشان دراون. ئەم ئەتڵەسە دەمارییە کلیلێکی نوێیە بۆ پزیشکان تا بتوانن سەرچاوەی نەخۆشییە دەروونی و دەمارییەکان بە وردییەکی خەیاڵی بدۆزنەوە.

مێشک تەنها ئەندامێکی جەستە نییە، بەڵکو شوێنی هەموو ئەو شتانەیە کە ئێمەین. لەم نەخشە نوێیەدا، دەبینرێت چۆن هەر بیرکردنەوەیەک، هەستێک، یان خەونێک وەک تەزوویەکی کارەبایی بە ناو ئەم شارە زیندووەدا دەڕوات. ئەم دۆزینەوەیە یارمەتیمان دەدات تێبگەین چۆن یادەوەرییەکان دروست دەبن و چۆن مێشکمان بڕیارەکان دەدات و جیهانی دەوروبەری خۆی شی دەکاتەوە.

ئەم نەخشەیە نەک تەنها بەشەکانی مێشک نیشان دەدات، بەڵکو ئەو ڕێڕەوانەش دەردەخات کە ناوچە جیاوازەکان بەیەکەوە دەبەستنەوە. ئەمەش دەبێتە بنەمایەک بۆ چارەسەرکردنی نەخۆشییەکانی وەک زەهایمەر، فێ، و خەمۆکی، چونکە ئێستا پزیشکان دەزانن ڕێک لە کام خاڵدا تێکچوونەکە ڕوویداوە و دەتوانن بە شێوەیەکی زۆر وردتر چارەسەری بۆ بکەن.

بۆ چەندین سەدە، مێشکی مرۆڤ وەک گەورەترین نهێنی گەردوون دەبینرا، ئەندامێک کە لە هەموو ماشینێک کە مرۆڤ دروستی کردووە ئاڵۆزترە. مێشک وەک کیشوەرێکی ونبوو وابوو کە مرۆڤ تەنها لە دوورەوە دەیتوانی بیبینێت، بەڵام ئەمڕۆ سوپاس بۆ تەکنەلۆژیای سکانکردنی پێشکەوتوو، ئێمە دەتوانین شەقام و کۆڵانەکانی ئەم شارە ئاڵۆزە ببینین.

ئێستا مرۆڤایەتی دەستیکردووە بە خوێندنەوەی زمانی هۆشیاری خۆی. ئەم نەخشەیە تەنها دەستکەوتێکی پزیشکی نییە، بەڵکو ناسنامەیەکی نوێیە بۆ مرۆڤ تا بزانێت کێیە و چۆن کار دەکات. ئەمە تەنها سەرەتایە بۆ تێگەیشتن لە نهێنی ژیان و چۆنیەتی کارکردنی مێشک کە پێشتر مەحاڵ بوو بگەینە ئەم ئاستە لە زانیاری.

پڕۆژەی مێشکی مرۆڤ، گۆڤاری Nature Neuroscience

PM:10:00:19/01/2026

ئه‌م بابه‌ته 100 جار خوێنراوه‌ته‌وه‌‌