باینجان؛ پاسەوانە بێدەنگەکەی تەندروستیی دڵ و مێشک

ویستگە ستایل – سۆلین عوسمان

باینجان کە زۆرجار وەک سەوزەیەکی سادە و کەمبایەخ لە چێشتخانەکاندا دەبینرا، ئێستا لەلایەن پسپۆڕانی خۆراکەوە وەک یەکێک لە بەسوودترین و کاریگەرترین جۆرەکانی سەوزە بۆ پاراستنی تەندروستیی دڵ و گەشەی مێشک دەستنیشان دەکرێت.

ئەم سەوزەیە بەوە ناسراوە کە دەوڵەمەندە بە ڕیشاڵە خۆراکییەکان و بڕێکی زۆر کەم لە کالۆری تێدایە، ئەمەش وایکردووە ببێتە خۆراکێکی نموونەیی بۆ ئەو کەسانەی دەیانەوێت کێشیان داببەزێنن یان هاوسەنگیی سیستەمی هەرسیان بپارێزن. توێکڵە مۆرە درەوشاوەکەی تەنها بۆ جوانی نییە، بەڵکو کۆگایەکی دەوڵەمەندی ماددەی "ئەنتۆسیانین"ە، کە دژەئۆکسێنەرێکی زۆر بەهێزە و خانەکانی جەستە لە تێکچوون دەپارێزێت و توانای تێگەیشتن و بیرکردنەوە لە مرۆڤدا بەهێز دەکات.

لە ناو دڵ و دەمارەکاندا، باینجان وەک پاککەرەوەیەک کار دەکات؛ پسپۆڕانی پزیشکی دەڵێن خواردنی بەردەوامی باینجان یارمەتی کەمکردنەوەی ئاستی کۆلیستڕۆڵی زیانبەخش (LDL) دەدات و سوڕی خوێن چالاک دەکات، کە ئەمەش ڕاستەوخۆ مەترسییەکانی جەڵتە و نەخۆشییەکانی دڵ کەمدەکاتەوە. هەروەها یەکێکی تر لە پێکهاتە هەرە دەگمەنەکانی باینجان ماددەی "ناسونین"ە (Nasunin) کە ڕێگری دەکات لە تێکچوونی پەردەی خانەکانی مێشک و پارێزگاری لە تەندروستیی دەمارەکان دەکات. بوونی پۆتاسیۆم لەم سەوزەیەدا یارمەتیدەرە بۆ ڕێکخستنی پەستانی خوێن و ڕیشاڵەکانیش ناهێڵن ئاستی شەکر لە خوێندا بە شێوەیەکی کتوپڕ بەرز ببێتەوە.

باینجان خاوەنی مێژوویەکی کۆن و ڕەسەنە، بەتایبەت لە چێشتخانەکانی ڕۆژهەڵاتی ناوەڕاست، ناوچەی دەریای ناوەڕاست و ئاسیا، کە بۆ چەندین سەدە تەنها وەک تامێکی خۆش سەیر نەکراوە، بەڵکو لە کۆنەوە مرۆڤەکان وەک چارەسەرێکی سروشتی بۆ هەندێک نەخۆشی و پاککردنەوەی جەستە بەکاریان هێناوە و لە زۆربەی ژەمە نەریتییەکاندا جێگەی تایبەتی هەبووە.

ئەمڕۆ کە جیهان بەرەو هۆشیارییەکی زیاتر هەنگاو دەنێت لە بەکارهێنانی خۆراک وەک "دەرمانی پێشوەختە"، باینجان جارێکی تر وەک پێکهاتەیەکی سادە بەڵام پڕوزە دەردەکەوێتەوە کە دەتوانێت حیکمەتی چێشتلێنانی کۆن و زانستی نوێی تەندروستی پێکەوە گرێ بدات و ژیانێکی تەندروستتر بۆ مرۆڤەکان دابین بکات.

سەرچاوە : توێژینەوە خۆراکییەکان، سەرچاوە مێژووییەکانی خۆراک و گۆڤارە زانستییەکانی پەیوەست بە خۆراک.

PM:09:34:14/01/2026

ئه‌م بابه‌ته 84 جار خوێنراوه‌ته‌وه‌‌