ڕێکخراوی تەندروستی جیهانی هۆشداری دەدات؛ بڵاوبوونەوەی خێرای بەکتریایەکی نوێ کە هیچ دژەبەکتریاک نایبڕێت

وێستگە ستایل - سۆلین عوسمان

ڕێکخراوی تەندروستی جیهانی (WHO) هۆشدارییەکی بەپەلەی ئاراستەی جیهان کرد دوای ناسینەوەی بەکتریایەکی نوێی بەرگریکار (Superbug) کە بە خێرایی لە چەندین وڵاتدا بڵاودەبێتەوە. بەرپرسانی تەندروستی دەڵێن ئەم میکرۆبە نیشانەکانی بەرگری بەرامبەر بە زۆربەی دژەبەکتریا (Antibiotics) بەهێزەکان نیشانداوە، ئەمەش مەترسییەکی گەورە بۆ سەر سیستەمی چارەسەر و سەلامەتی نەخۆشخانەکان دروست دەکات.

بەپێی ڕاپۆرتە سەرەتاییەکان، ئەم بەکتریایە لە نەخۆشخانەکانی چەندین کیشوەری جیاوازدا دۆزراوەتەوە، بەتایبەتی لەو نەخۆشانەی کە کۆئەندامی بەرگرییان لاوازە. ئەوەی زاناکانی نیگەران کردووە ئەوەیە کە بەکتریایەکە دەتوانێت بۆ ماوەیەکی درێژ لەسەر ڕووەکان بە زیندوویی بمێنێتەوە، ئەمەش ئەگەری بڵاوبوونەوەی پەتا لەناو ناوەندە تەندروستییەکاندا زۆر زیاتر دەکات.

شارەزایان جەخت دەکەنەوە کە دەرکەوتنی ئەم "سووپەربەگ"ە نیشانەی قەیرانێکی گەورەتری جیهانییە کە ئەویش بریتییە لە زیادبوونی بەرگریی میکرۆبەکان بەرامبەر بە دەرمان، کە هۆکارەکەی دەگەڕێتەوە بۆ بەکارهێنانی نادروست و زۆری دژەبەکتریاکان لە کەرتی پزیشکی و کشتوکاڵدا. ئەگەر ڕێگری لەم دۆخە نەکرێت، ڕەنگە نەشتەرگەرییە سادەکان و هەوکردنە باوەکانیش جارێکی تر ببنەوە بە هەڕەشەی کوشندە بۆ سەر ژیانی مرۆڤ.

ڕێکخراوی تەندروستی جیهانی داوا لە حکومەتەکان دەکات سیستەمی چاودێری بەهێز بکەن، ڕێکارەکانی کۆنتڕۆڵکردنی هەوکردن لە نەخۆشخانەکاندا باشتر بکەن و وەبەرهێنان لە توێژینەوە بۆ دۆزینەوەی دژەبەکتریا نوێیەکان بکەن. هەروەها جەخت لە هۆشیارکردنەوەی خەڵک دەکرێتەوە تا تەنها لە کاتی پێویستدا دەرمان بەکاربهێنن.

ئەم هۆشدارییە بیرخستنەوەیەکی تاڵە کە دەستکەوتە پزیشکییەکانی مۆدێرن زۆر ناسکن. بەبێ هەماهەنگییەکی جیهانی، ڕەنگە مرۆڤایەتی ڕووبەڕووی داهاتوویەک ببێتەوە کە تێیدا ئەو نەخۆشییانەی پێشتر چارەسەریان هەبووە، جارێکی تر ببنەوە بە بکوژی سەرەکی.

سەرچاوە: World Health Organization briefings.

AM:10:25:11/01/2026

ئه‌م بابه‌ته 336 جار خوێنراوه‌ته‌وه‌‌