بەرزبوونەوەی پێوانەیی نرخی دەرمان لە ئەمریکا؛ هۆشداری دەدرێت لە بارگرانییەکی قورسی دارایی لە ساڵی ٢٠٢٦دا

وێستگە ستایل - سۆلین عوسمان

ئەمڕۆ دووشەممە، ٥ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٦، ڕاپۆرتە ئابووری و تەندروستییەکان ئاماژە بە وەرچەرخانێکی مەترسیدار دەدەن لە کەرتی دەرمانسازیی ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا، کە تێیدا پێشبینی دەکرێت نرخی زیاتر لە ٣٥٠ جۆر دەرمانی سەرەکی و پڕبایەخ بە ڕێژەیەکی بەرچاو بەرز ببێتەوە. ئەم بڕیارە کە لە ژێر کاریگەریی هەڵاوسانی ئابووریدایە، ملیۆنان هاوڵاتی ئەمریکی تووشی بارگرانییەکی دارایی قورس دەکات و کاریگەری ڕاستەوخۆی لەسەر دەستڕاگەیشتن بە چارەسەرە پزیشکییەکان دەبێت، بەتایبەتی بۆ ئەو کەسانەی کە داهاتیان سنووردارە.

ئەم گۆڕانکارییە تەنها دەرمانە ئاساییەکان ناگرێتەوە، بەڵکو لیستی ئەو دەرمانانەی نرخەکانیان بەرز دەبێتەوە بریتین لەو چارەسەرانەی کە بۆ نەخۆشییە درێژخایەن و کوشندەکان بەکاردێن، لەوانە دەرمانەکانی تایبەت بە شێرپەنجە، چارەسەرەکانی ڤایرۆسی کۆرۆنا (COVID-19)، و دەرمانەکانی تایبەت بە نەخۆشی شەقیقە (سەرئێشەی توند). دامەزراوە تەندروستییەکان، کۆمپانیاکانی بیمە و گروپەکانی داکۆکیکار لە مافی نەخۆش هۆشداری دەدەن کە ئەم هەڵکشانەی نرخەکان دەبێتە هۆی ئەوەی بەشێکی زۆری نەخۆشەکان نەتوانن بەردەوام بن لە وەرگرتنی چارەسەرە پێویستەکانیان، ئەمەش مەترسی لەسەر ژیانیان دروست دەکات.

لە وردەکارییەکانی ئەم لیستەدا، دەرمانی "Paxlovid" کە بۆ چارەسەری کۆرۆنا بەکاردێت، و "Ibrance" کە تایبەتە بە شێرپەنجەی مەمک، لەگەڵ دەرمانی "Nurtec" بۆ شەقیقە، ناویان لە ڕیزبەندی پێشەوەی ئەو دەرمانانەدایە کە گران دەبن. پسپۆڕان دەڵێن ئەم بەرزبوونەوەیە هەموو جۆرە جیاوازەکانی چاودێری پزیشکی دەگرێتەوە، چ ئەوانەی بۆ حاڵەتی کتوپڕن یان ئەوانەی بۆ نەخۆشییە درێژخایەنەکان بەکارهێنرێن، ئەمەش گوشارێکی توند دەخاتە سەر بودجەی خێزانەکان کە لە ئێستاوە بەدەست تێچووی بەرزی بژێوییەوە دەناڵێنن.

هۆکارە سەرەکییەکانی پشت ئەم گرانبوونە بۆ بەرزبوونەوەی تێچووی بەرهەمهێنان، کێشەکانی زنجیرەی دابینکردن و هەڵاوسانی گشتی ئابووری دەگەڕێنرێنەوە. هەرچەندە کەرتی دەرمانسازی هەمیشە هەوڵ دەدات نرخەکان جێگیر بکات، بەڵام داتاکان دەریدەخەن کە خەرجی دەرمان لە ئەمریکا زۆر خێراتر لە سێکتەرەکانی تری تەندروستی گەشە دەکات، ئەمەش بەهۆی پیربوونی دانیشتووان و پەنابردن بۆ تەکنەلۆژیا و چارەسەرە پزیشکییە زۆر پێشکەوتووەکان کە تێچوویەکی زۆریان هەیە و پێویستیان بە وەبەرهێنانی زۆر هەیە.

کۆمپانیاکانی دەرمانسازی جەخت لەوە دەکەنەوە کە گرانبوونی نرخەکان پێویستە بۆ ئەوەی بتوانن بەردەوام بن لە توێژینەوەی زانستی و دۆزینەوەی دەرمانی نوێ، بەڵام ڕەخنەگران پێیان وایە شەفافییەت لە دیاریکردنی نرخەکاندا نییە و کۆمپانیاکان قازانجی خۆیان دەخەنە پێش ژیانی نەخۆشەکان. چاوەڕوان دەکرێت لەگەڵ دەسپێکی ئەمساڵدا، بەرپرسانی یاسادانان و ڕێکخەران لە ئەمریکا ڕووبەڕووی فشارێکی زۆر ببنەوە بۆ ئەوەی دەستوەردان بکەن و چاکسازی لە سیستمی نرخی دەرماندا بکەن بۆ پاراستنی مافی بەکاربەران لەم هەڵکشانە چاوەڕواننەکراوە.

سەرچاوە: ئاژانسە هەواڵییە ئابووری و تەندروستییەکانی ئەمریکا