توێژینەوەی ناسا نیشان دەدات مرۆڤ چۆن کاریگەری لەسەر سەرچاوەکانی ئاو دادەنێت

وێستگە ستایل - سۆلین عوسمان

توێژینەوەیەکی نوێی ناسا نیشانی داوە کە چالاکییەکانی مرۆڤ کاریگەرییەکی بەرچاویان لەسەر شێوازی دابەشبوونی ئاو لەسەر زەوی هەیە. ئەم توێژینەوەیە کە لە ٢٠ی ئۆکتۆبەری ٢٠٢٦ بڵاوکرایەوە، داتای مانگی دەستکردی بۆشایی ئاسمانی لە ماوەی زیاتر لە دوو دەیەدا بەکارهێناوە.

توێژەرەکان لە داتاکانی دوو بەرنامەی ناسا، GRACE و GRACE-FO، سوودیان وەرگرتووە. ئەم مانگانە گۆڕانکارییە بچووکەکانی کێشی زەوی دەپێون، کە زانایان دەتوانن لە ڕێگەیانەوە گۆڕانکارییەکانی ئاو لە ژێر زەوی و سەر زەوی هەڵبسەنگێنن.

توێژینەوەکە ٤٠ ناوچەی دیاری کردووە کە گۆڕانکارییەکانی ئاو لەوانەدا پەیوەندییەکی بەهێزیان بە چالاکیی مرۆڤەوە هەیە. لە هەندێک ناوچەدا، وەک ناوچەی کشتوکاڵی ناوەندی کالیفۆرنیا و باکووری هیندستان، بەکارهێنانی زۆری ئاوی ژێرزەوی پەیوەندی بە کەمبوونەوەی پاشەکەوتی ئاوەوە هەیە.

ئاوی ژێرزەوی بۆ کشتوکاڵ، خواردنەوە و دابینکردنی پێداویستییەکانی ژیان گرنگییەکی زۆری هەیە. بەکارهێنانی زیاتر لە توانای نوێبوونەوەی ئەم سەرچاوەیە دەتوانێت کێشەی ئاو لە داهاتوودا قووڵتر بکات.

ئەم توێژینەوەیە گرنگیی بەڕێوەبردنی دروستی سەرچاوەکانی ئاو و بەکارهێنانی تەکنەلۆژیای بۆشایی ئاسمان بۆ چاودێریکردنی ژینگە دەخاتە ڕوو.

سەرچاوە: 

NASA Earth Observatory – The Human Fingerprint on Earth’s Water Cycle⁠

PM:10:33:20/10/2026

ئه‌م بابه‌ته 96 جار خوێنراوه‌ته‌وه‌‌