کونە ڕەشەکان چۆن لەدایک دەبن؟

وێستگە ستایل - سۆلین عوسمان

کونە ڕەشەکان وەک یەکێک لە نهێنیترین تەنەکانی گەردوون دەمێننەوە، کە کاتێک ئەستێرە زەبەلاحەکان دەگەنە کۆتایی تەمەنیان دروست دەبن.

کاتێک سووتەمەنی ئەستێرەیەک تەواو دەبێت، بەهۆی هێزی کێشکردنی خۆیەوە دادەپەقێت و تەقینەوەیەکی گەورە (سوپەرنۆڤا) دروست دەکات، کە بارستاییەکەی دەبێتە تەنێکی هێندە چڕ تەنانەت ڕووناکیش ناتوانێت لێی دەرباز بێت.

زانایان پێیان وایە کونە ڕەشە زەبەلاحەکانی ناوەندی گەلەستێرەکان لە ئەنجامی ملیاران ساڵ خواردنی گاز و ئەستێرەکانی دەوروبەریان گەشەیان کردووە.

تێلیسکۆبی جەیمس وێب و ئامێرەکانی دۆزینەوەی شەپۆلی کێشکردن بەردەوامن لە ئاشکراکردنی زانیاری نوێ دەربارەی چۆنیەتی گەشەکردن و گۆڕانی ئەم تەنە سەیرانە.

هەر دۆزینەوەیەکی نوێ لەم بوارەدا یارمەتی زانایان دەدات باشتر لە هێزی کێشکردن و گەشەکردنی گەلەستێرەکان و بارودۆخە توندەکانی گەردوون تێبگەن.

سەرچاوە: NASA, ESA, National Geographic.

PM:09:46:27/07/2026

ئه‌م بابه‌ته 108 جار خوێنراوه‌ته‌وه‌‌