تەلەسکۆپی ڕۆمانی ناسا؛ چاوە نوێیەکەی مرۆڤ بۆ چارەسەرکردنی مەتەڵەکانی گەردوون ئامادەیە

وێستگە ستایل - سۆلین عوسمان

ئاژانسی ناسا ڕایگەیاند کە تەلەسکۆپی ئاسمانی (Nancy Grace Roman) قۆناغی

دروستکردنی بە سەرکەوتوویی بڕیوە و ئێستا لە ژێر تاقیکردنەوەی توندی

"ژینگەی بۆشایی"دایە. ئەم تەلەسکۆپە کە بڕیارە لە ساڵی ٢٠٢٧ یان پێشتر ڕەوانە

بکرێت، دەبێتە بەهێزترین ئامرازی مرۆڤ بۆ تێگەیشتن لە وزەی تاریک و فراوانبوونی

گەردوون.

تەلەسکۆپی ڕۆمان تایبەتمەندییەکی بێوێنەی هەیە؛ هەرچەندە قەبارەی ئاوێنەکەی

هاوشێوەی تەلەسکۆپی هابڵە، بەڵام مەودای بینینی ١٠٠ هێندە فراوانترە. ئەمە

ڕێگە بە زانایان دەدات لە یەک کاتدا وێنەی ملیۆنان گەلەئەستێرە بگرن، کە ئەمەش بۆ

دروستکردنی "نەخشەی سێ ڕەهەندی گەردوون" زۆر گرنگە.

یەکێک لە ئەرکە سەرەکییەکانی ئەم تەلەسکۆپە، لێکۆڵینەوەیە لە "کێشەی هابڵ". زانایان

تێبینییان کردووە کە پێوانە جیاوازەکان بۆ خێرایی فراوانبوونی گەردوون وەڵامی

جیاواز دەدەنەوە. تەلەسکۆپی ڕۆمان بەهۆی ئەو داتا زۆرە و وردەی کۆی دەکاتەوە،

دەبێتە ناوبژیوان و ڕەنگە ڕاستییەکەمان بۆ دەربخات کە ئایا تیۆرییەکانمان هەڵەن یان

گەردوون شتێکی شاراوەی تێدایە.

هەروەها ئەم تەلەسکۆپە ئامێرێکی پێشکەوتووی تێدایە بە ناوی (Coronagraph) کە

دەتوانێت تیشکی ئەستێرەکان بشارێتەوە بۆ ئەوەی هەسارە بچووکەکانی

دەوروبەریان ببینرێن. ئەمە ڕێگە خۆش دەکات بۆ دۆزینەوەی هەسارەی

هاوشێوەی زەوی کە ڕەنگە ژیانیان تێدا بێت، شتێک کە پێشتر زۆر ئەستەم بوو.

ناسا جەخت دەکاتەوە کە پڕۆژەی ڕۆمان تەنها بۆ دۆزینەوەی یەک شت نییە، بەڵکو

"کارگەیەکی داتا" دەبێت. ئەو زانیارییانەی ئەم تەلەسکۆپە لە مانگێکدا کۆی

دەکاتەوە، یەکسانە بەو زانیارییانەی کە تەلەسکۆپەکانی تر لە چەندین ساڵدا کۆیان

کردووەتەوە. ئەمە شۆڕشێکی زانیاری لە گەردوونناسیدا دروست دەکات.

لە کۆتاییدا، تەلەسکۆپی نانسی گریس ڕۆمان، میراتی هابڵ و جیمس وێب تەواو دەکات.

ئەمە هەنگاوێکی گەورەی مرۆڤایەتییە بۆ تێگەیشتن لەوەی گەردوون لە چی دروست بووە

و بەرەو کوێ دەچێت، و ئایا ئێمە لەم گەردوونە فراوانەدا تەنهاین یان نا.

سەرچاوە: NASA.gov / Space.com

PM:08:51:06/05/2026

ئه‌م بابه‌ته 96 جار خوێنراوه‌ته‌وه‌‌