بەکتریا ئەندازیاری کراوەکان پلاستیک لە ئاوی زەریاکان پاک دەکەنەوە

وێستگە ستایل - سۆلین عوسمان

بایۆلۆژیستەکان ڕایانگەیاند کە توانیویانە لە ڕێگەی ئەندازیاری جینییەوە جۆرە بەکتریایەک پەرەپێ بدەن کە توانایەکی سەرسوڕهێنەری هەیە لە تێکشکاندن و هەرسکردنی وردە پلاستیکەکان (Microplastics) لە ژینگەی ئاوی سوێری زەریاکاندا. ئەم داهێنانە دەتوانێت ڕێگەیەک بێت بۆ ڕزگارکردنی زەریاکان لەو قەیرانە گەورەیەی تێیکەوتوون.

ئەم زیندەوەرە وردە بە شێوەیەک گۆڕدراوە کە پاشماوە پلاستیکییەکان وەک سەرچاوەی وزە بەکاربهێنێت و لە ناو جەستەی خۆیدا بیانگۆڕێت بۆ پێکهاتە ئەندامییە بێ زیانەکان. ئەمە یەکەم هەوڵی سەرکەوتووە بۆ بەکارهێنانی بایۆتەکنەلۆژیا لە دژی پیسبوونی پلاستیکی کە بۆ چەندین سەدە لە سروشتدا دەمێنێتەوە بەبێ ئەوەی تێکبچێت.

تاقیکردنەوە مەیدانییەکان لە ناو تانکییە گەورە کۆنتڕۆڵکراوەکاندا نیشانیانداوە کە ئەم بەکتریایە دەتوانێت ڕێژەی پیسبوونی پلاستیک لە ماوەیەکی پێوانەییدا کەم بکاتەوە. زاناکان ئێستا سەرقاڵی ئەوەن کە دڵنیا ببنەوە ئەم بەکتریایە کارلێکی نەرێنی لەگەڵ زیندەوەرە ڕەسەنەکانی دەریا ناکات و هاوسەنگی ژینگەیی تێک نادات.

پاشماوە پلاستیکییەکان بۆ دەیان ساڵە وەک گەورەترین هەڕەشە بۆ سەر ژینگەی گۆی زەوی ماونەتەوە، چونکە ناتوانرێت بە شێوەیەکی سروشتی تێ بچن و دەبنە هۆی کوشتنی ملیۆنان ماسی و زیندەوەری دەریایی. هەموو هەوڵە میکانیکییەکانی پێشوو بۆ پاککردنەوەی زەریاکان تێچوویەکی زۆر و ئەنجامێکی کەمیان هەبووە.

ئەم داهێنانە بایۆتەکنەلۆژییە دەکرێت ببێتە گۆڕەپانی سەرەکی شەڕی دژی پیسبوونی ژینگە و گەڕاندنەوەی پاکی بۆ زەریاکان. زاناکان هیوادارن لە داهاتوودا ئەم تەکنەلۆژیایە لە ناوچە هەرە پیسبووەکاندا بڵاو بکەنەوە تا سروشت بتوانێت جارێکی تر هەناسەیەکی پاک بداتەوە.

گۆڤاری بایۆتەکنەلۆژیای دەریایی، کانوونی دووەمی ٢٠٢٦

PM:09:13:27/01/2026

ئه‌م بابه‌ته 68 جار خوێنراوه‌ته‌وه‌‌