شەپۆلێکی بەهێزی خۆر ئاسمانی جیهان دەڕازێنێتەوە؛ سەمای "شەبەنگی جەمسەری" لە شوێنە نادەرەکان دەبینرێت

وێستگە ستایل - سۆلین عوسمان

زانایانی گەردوونناسی و هەوادارانی دیاردە سروشتییەکان ئاماژە بە بەرزبوونەوەیەکی بێوێنەی چالاکییەکانی "شەبەنگی جەمسەری" (Aurora Borealis) دەکەن. بەهۆی زنجیرەیەک گەردەلوولی بەهێزی خۆر و تەقینەوە گەورەکانی سەر ڕووی خۆر، ئاسمانی زەوی بە ڕەنگە جادووییەکانی سەوز و مۆر داپۆشراوە، و ئەم دیاردەیەش گەیشتووەتە ناوچەگەلێک کە پێشتر زۆر بە دەگمەن تێیدا دەبینرا.

ئەم چالاکییە چڕەی خۆر بووەتە هۆی ئەوەی شەبەنگی باکوور تەنانەت لە ناوەڕاستی ئەوروپا و هەندێک ناوچەی نزمتردا ببینرێت. زانایان هۆکاری ئەمە بۆ گەیشتنی تەنۆلکە بارگاوییەکانی خۆر بۆ ناو بەرگەهەوای زەوی دەگێڕنەوە. هەرچەندە ئەم دیمەنانە زۆر سەرنجڕاکێشن، بەڵام هۆشداریش دەدرێت کە ئەم گەردەلوولە موگناتیسییانە دەبنە هۆی تێکچوونی سیستەمی GPS، پەیوەندییە مانگە دەستکردەکان و تەنانەت لەرزینی تۆڕەکانی کارەباش.

بۆ وێنەگران و گەشتیاران، ساڵی ٢٠٢٦ بە یەکێک لە باشترین ساڵەکان دادەنرێت بۆ بینینی ئەم دیاردەیە. ناوەندەکانی کەشناسیی گەردوونی ئاماژە بە چەندین "پەنجەرەی بینین" دەکەن لە ناوچەکانی ئەلاسکا، کەنەدا و سکاندیناڤیا. گەشتیارێکی زۆر ڕوویان لەو ناوچانە کردووە تا لە نزیکەوە شاهیدی ئەم سەمایە ئاسمانییە بن کە سروشت پێشکەشیان دەکات.

پێشبینی دەکرێت چالاکییەکانی خۆر لەم خولەیدا بگاتە لوتکە، ئەمەش واتە تا کۆتایی ساڵی ٢٠٢٦ بینەری دیمەنی زیاتر و بەهێزتر دەبین لە ئاسماندا. ئەم دیاردەیە وەک وەبیرهێنانەوەیەکە بۆ مرۆڤ کە ئێمە لە ژێر کاریگەریی ڕاستەوخۆی ئەو وزە مەزنەداین کە لە ئەستێرەی خۆرەوە دێت.

Reference: Space weather reports and Aurora sightings update.

PM:06:41:24/01/2026

ئه‌م بابه‌ته 140 جار خوێنراوه‌ته‌وه‌‌