زانایان لە کاریگەرییەکانی دەنگە دەنگی مرۆڤ لەسەر شیردەرە دەریاییەکان دەکۆڵنەوە

وێستگە ستایل - سۆلین عوسمان

توێژەران لە ئوسترالیا تاقیکردنەوەی بیستنیان بۆ شێری دەریایی و سەگی ئاوی فەروودار ئەنجامداوە، تاوەکو ڕوونببنەوە کە دەنگە دروستکراوەکانی دەستی مرۆڤ چ کاریگەرییەک لەسەر شیردەرە دەریاییەکان دروست دەکەن، ئەمەش زانیاریی نوێ پێشکەش دەکات کە دەتوانێت پاڵپشتی لە پاراستنی ژینگە و گیاندارانی کێوی بکات.

دەنگە دەنگی کەشتییەکان، فڕۆکەکان و پڕۆژە بیناسازییە کەناراوییەکان لە توانایاندا هەیە ژینگەی دەنگی سروشتی تێکبدەن، ئەو ژینگەیەی کە گیانداران بۆ پەیوەندیکردن، دۆزینەوەی ئاراستەکان و ڕاوکردنی خۆراک پشتی پێ دەبەستن. هەربۆیە تێگەیشتن لە تواناکانی بیستنیان هەنگاوێکی چارەنووسسازە بۆ هەڵسەنگاندنی مەترسییە ئەگەرییەکان.

توێژەران دوو شێری دەریایی ئوسترالی و دوو سەگی ئاوی فەرووداری لووت‌درێژیان لە باخچەی ئاژەڵانی تارۆنگا لە سیدنی ڕاهێناوە بۆ ئەوەی بە داگرتنی دەسکێک وەڵامی دەنگەکان بدەنەوە لە بەرامبەر وەرگرتنی ماسیدا، و دەرکەوتووە کە هەردوو جۆرەکە زۆرترین هەستیارییان بەرامبەر بە دەنگەکان لە دەوروبەری فریکوێنسی ٣.٢ کیلۆهێرتزدا هەیە.

بەرزبوونەوەی چالاکییە دەریاییە بازرگانی و پیشەسازییەکان لە سەدەی بیست و یەکەمدا بووەتە هۆی زیادبوونی بەرچاوی پیسبوونی ژینگەی دەنگی لە زەریاکاندا، ئەمەش ژیانی ژمارەیەکی زۆر لە بوونەوەرە دەریاییەکانی خستووەتە مەترسییەوە، بەتایبەت ئەو جۆرانەی وەک شێری دەریایی ئوسترالی کە بە فەرمی لەژێر مەترسی لەناوچووندان.

ئەم دەرەنجامانە بنەمایەکی زانستی بۆ توێژینەوەکانی داهاتوو دادەنێن و یارمەتی زانایان دەدەن ڕێگەی گونجاوتر بۆ هەڵسەنگاندنی دەنگە ژێرئاوەکان و پاراستنی جۆرە دەریاییە مەترسیدارەکان دابڕێژن.

باخچەی ئاژەڵانی تارۆنگا لە سیدنی، ٩ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦