تەقینەوەکانی گڕکانی ئاناک کراکاتاو زەوی و پێکهاتەی نوێ لە ئەندەنۆسیا دروست دەکەن

وێستگە ستایل - سۆلین عوسمان

ئاژانسی جیۆلۆجیی ئەندەنۆسیا گۆڕانکاریی بەرچاوی لە دەوروبەری گڕکانی ئاناک کراکاتاو ڕاگەیاند دوای تەقینەوەکانی ئەم دواییە، کە تێیدا ڕژانی لاڤا ڕووبەری دوورگەکەی بە نزیکەی ٣٢.٨ هێکتار فراوانتر کردووە و وێنە مانگە دەستکردەکانیش دوو پێکهاتەی زەویی نوێیان لە نزیکییەوە ئاشکرا کردووە.

ئەم گۆڕانکارییانە دەریدەخەن کە چۆن تەقینەوەی گڕکانەکان دەتوانن کەناراوەکان سەرلەنوێ دابڕێژنەوە و شێوازی جیۆلۆجی نوێ دروست بکەن بەهۆی کۆبوونەوە و ساردبوونەوەی ماددە گڕکانییەکان.

ئاناک کراکاتاو لە گەرووی سوندا لە نێوان جاڤا و سوماترا هەڵکەوتووە و مێژووەکەی بەستراوەتەوە بە تەقینەوە گەورەکەی ساڵی ١٨٨٣ی کراکاتاو کە یەکێک بوو لە گەورەترین ڕووداوە گڕکانییە تۆمارکراوەکانی مێژووی مرۆڤایەتی.

مانگە دەستکردە مۆدێرنەکان داتای ورد دەخەنە بەردەست توێژەران کە پێشتر پێویستی بە گەڕانی مەیدانی قورس هەبوو، ئێستا زانایان بە بەراوردکردنی وێنەکان چاودێریی کۆبوونەوەی لاڤا و گەشەی دوورگەکان دەکەن.

دروستبوونی ئەم ڕووبەرە نوێیە وەبیرهێنانەوەیەکە بۆ ئەوەی کە دوورگە گڕکانییەکان ژینگەیەکی بەردەوام لە گۆڕاندان و دەکرێت کەناراو و سیستەمی ژینگەییان بە خێرایی پەرەبسەنێت.

ئەم دۆزینەوانە نموونەیەکی باشن لەسەر ئەوەی چۆن زانستی زەوی دەتوانێت بە لێکدانی گەڕانی مەیدانی و وێنەی مانگە دەستکردەکان بەڵگەنامەی گۆڕانکارییەکانی سەر هەسارەکەمان تۆمار بکات.

سەرچاوە: ڕۆیتەرز، ٣ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦.

PM:10:35:03/10/2026

ئه‌م بابه‌ته 128 جار خوێنراوه‌ته‌وه‌‌