زانایان ڕیفێکی مەرجانیی زیندوو دەدۆزنەوە کە پێیان وابوو چەندین دەیەیە لەناوچووە

وێستگە ستایل - سۆلین عوسمان

زانایان کۆمەڵگەیەکی مەرجانیی زیندوویان لە ڕیفێکی قووڵی کەناراوەکانی بێنین دۆزیوەتەوە کە پێشتر بۆ زیاتر لە ٦٠ ساڵ وابیردەکرایەوە بە تەواوی لەناوچووبێت؛ کامێراکانی ژێر ئاو لە قووڵایی زیاتر لە ٥٠ مەتر لەژێر ڕووی دەریاوە پەڵەی مەرجانیی تەندروستیان ئاشکرا کردووە.

ئەم دۆزینەوەیە دەری دەخات کە سیستەمە دەریاییەکان هەندێک جار دەتوانن لە شوێنانێکدا بە زیندوویی بمێننەوە کە ڕووپێوییەکانی پێشوو کەمترین بەڵگەی ژیانیbچالاکیان تێدا دەستکەوتبوو؛ ژینگە قووڵەکانی ئاو بەهۆی دوورییان لە ڕووی دەریا و بارودۆخە سەختەکەیان، لێکۆڵینەوە تیایاندا قورس و ئاڵۆزە.

دەرکەوتووە کە ئەم ڕیفە شوێنی مانەوەی چەندین جۆری ماسییە، ئەمەش دەیسەلمێنێت کە تەنها کۆمەڵەیەکی دابڕاو لە مەرجان نییە؛ بەڵکو ژینگەی مەرجانی دەتوانێت پەناگە و شوێنی خۆراک بۆ زۆرێک لە زیندەوەرە دەریاییەکان دابین بکات.

ئەم دۆزینەوەیە هاوکات بۆ پاراستنی ژینگەی دەریایی گرنگە، چونکە ئەو ڕیفانەی پێشتر پشتگوێ خرابوون، دەکرێت هەمەجۆرییەکی بایۆلۆجی لەخۆ بگرن کە هێشتا بە تەواوی بەڵگەدار نەکراوە.

توێژەران دەڵێن بەردەوامبوونی گەڕان لە ژینگە قووڵەکانی کەناراوەکان دەکرێت سیستەمیnژینگەیی دیکە ئاشکرا بکات کە لە ڕووپێوییە تەقلیدییەکان شاراوە مابوونەوە.

ساینس دەیلی (ScienceDaily)

AM:12:39:27/09/2026

ئه‌م بابه‌ته 220 جار خوێنراوه‌ته‌وه‌‌