عەتا محەممەد؛ ئەو نووسەرەی لە ڕێگەی فەنتازیا و پەراوێزەکانەوە ڕووداوەکان دەگێڕێتەوە

وێستگە ستایل - سۆلین عوسمان

عەتا محەممەد، یەکێکە لە دیارترین و کاریگەرترین ڕۆماننووس و وەرگێڕە هاوچەرخەکانی کورد، کە بە شێوازە جیاواز و مۆدێرنەکەی لە گێڕانەوەدا توانیویەتی ڕەوتێکی تایبەت لە ئەدەبیاتی کوردیدا بخولقێنێت. ئەم نووسەرە کە لە ساڵی ١٩٩٩وە بە فەرمی بە کۆمەڵەچیرۆکی "پاشماوەی خێڵەکان" دەستی بە بڵاوکردنەوەی کتێب کردووە، ئێستا وەک یەکێک لە کۆڵەکەکانی ناوەندی ڕۆشنبیریی ئەندێشە دەناسرێت و بەرهەمەکانی لە ناوەوە و دەرەوەی کوردستان خوێنەرێکی زۆریان هەیە.

ئەم ئەدیبە لە ساڵی ١٩٧٠ لە گەڕەکی سەرشەقامی شاری سلێمانی لەدایک بووە. قۆناغەکانی خوێندنی لە قوتابخانەکانی دەرگەزێن و ئەزمەڕ و دواناوەندیی هەڵگورد تەواو کردووە. دواتر ڕووی لە بەغداد کردووە و لە ساڵی ١٩٨٨ لە پەیمانگای تەکنیکیی ڕەسافە بەشی ژمێریاری وەرگیراوە، بەڵام بەهۆی بارودۆخی سیاسی و ژیانەوە دواتر لە ساڵی ١٩٩٣ خوێندنی پەیمانگای لە سلێمانی تەواو کردووە. عەتا محەممەد ساڵانێکی زۆرە لە وڵاتی سوید و لە شاری ستۆکھۆڵم نیشتەجێیە و لەوێوە بەردەوامی بە کارە ئەدەبییەکانی دەدات.

دەسپێکی ناوبانگی ئەم نووسەرە بۆ ناوەڕاستی نەوەدەکان دەگەڕێتەوە، کاتێک لە یەکەمین فیستیڤاڵی گەلاوێژدا توانی خەڵاتی یەکەمی چیرۆک بەدەستبهێنێت. عەتا محەممەد تەنها لە چیرۆکدا نەوەستایەوە، بەڵکو لە بواری ڕۆماندا شۆڕشێکی بەرپاکرد. یەکێک لە پڕۆژە هەرە گەورە و پڕ بایەخەکانی، نووسینی "چوارینەی ئێستامان" بوو کە لە چوار کتێبی قەبارە گەورە پێکدێت (١٠١ پەراوێز لەبارەی بێکەس، بێبەش، بێخود و ڕۆژێک خانی ڕێگای ماڵەوە ون دەکات)، کە تێیدا تێکەڵەیەکی سەرسوڕهێنەر لە نێوان مێژوو، فەلسەفە و خەیاڵدا دروست دەکات.

بەرهەمەکانی ئەم نووسەرە فرەچەشنن و چەندین کایەی ئەدەبی دەگرنەوە؛ لەوانە ڕۆمانە ناسراوەکانی وەک "ڕێبەری کتێبسازە کوژراوەکان"، "پاسەوانانی خودا" و "هەنار و فریشتەی مردن". جگە لە نووسین، وەک وەرگێڕێکی بەتواناش دەردەکەوێت و چەندین شاکاری جیهانی لە زمانەکانی دیکەوە وەرگێڕاوە بۆ کوردی، وەک ڕۆمانی "وڕێنە" و "کچە فیلم گێڕەرەوەکە". جێگەی ئاماژەیە کە بەرهەمەکانی عەتا تەنها لە نێو خوێنەری کورددا نین، بەڵکو بەشێکی زۆر لە ڕۆمانەکانی لەلایەن وەرگێڕ "ڕەزا کەریم موجاور"ەوە وەرگێڕدراونەتە سەر زمانی فارسی و لە ئێراندا چاپ و بڵاوکراونەتەوە.

ئەمڕۆ عەتا محەممەد وەک نووسەرێک دەبینرێت کە توانیویەتی زمانێکی نوێ بدات بە ڕۆمانی کوردی، زمانێک کە تێیدا پەراوێزەکان لە دەقە سەرەکییەکان گرنگتر دەبن و خوێنەر دەباتە نێو جیهانێکی پڕ لە نھێنی و گێڕانەوەی فەنتازی. ئەو بەردەوامە لە نووسین و بەرهەمە نوێیەکانی هەمیشە دەبنە جێگەی مشتومڕ و بایەخی ناوەندە ئەدەبییەکان.

سەرچاوە: ویکیپیدیا، ئەرشیفی ناوەندی ئەندێشە.

PM:03:55:07/09/2026

ئه‌م بابه‌ته 464 جار خوێنراوه‌ته‌وه‌‌