ھۆمەر دزەیی؛ ئەو ھونەرمەندەی مۆسیقای کوردی و ڕۆژاوای ئاوێتە کرد

وێستگە ستایل - سۆلین عوسمان

ھۆمەر دزەیی، یەکێکە لە دیارترین دەنگە جیاوازەکانی نێو کایەی ھونەر و سیاسەت لە باشووری کوردستان. ئەم کەسایەتییە لە ساڵی ١٩٣٦ لە گوندی دووگردکانی دەشتی ھەولێر لەدایکبووە و دوای زیاتر لە نیو سەدە ژیان لە تاراوگە، توانیویەتی شێوازێکی نوێ و جیاواز لە گۆرانی و مۆسیقای کوردی دابھێنێت کە تا ئێستاش کاریگەرییەکانی بەردەوامە.

دزەیی بەوە ناسراوە کە شێوازی "ئیرۆتیکا و ھارمۆنیک"ی ھێناوەتە نێو ھونەری کوردی، ئەمەش وای کردووە ھەندێک بە پێشەنگی ئەو بوارەی دابنێن، چونکە ھۆنراوەکانی وێنەی ڕووت و ئیرۆتیکی دەخەنە بەردەم گوێگر. بەشێکی زۆر لە ئاوازی گۆرانییەکانی لەبمۆسیقای ڕۆژاوایی و بیانییەوە وەرگیراون، کە خۆیشی بە ئاشکرا لە چاوپێکەوتنەکانیدا ئاماژەی بە سەرچاوەی ئاوازەکان کردووە و ئەمەش بووەتە جێی سەرنج و ھەندێک جاریش ڕەخنەی لێ گیراوە.

ژیانی خوێندنی لە ھەولێر دەستی پێ کرد و دواتر بۆ کەرکووک و بەغدا گوازرایەوە. سەرەڕای ئەوەی بنەماڵەکەی بەھۆی دابونەریتەوە ڕێگرییان لێ دەکرد خەریکی ھونەر بێت، بەڵام ئەو کۆڵی نەدا و لە ساڵی ١٩٥٥ یەکەم گۆرانی خۆی لە بەغدا تۆمار کرد. دوای ئەزموونێکی کورت لە ئەنقەرە، ڕووی لە ڤیێنا کرد و لەوێ بڕوانامەی زانستی سیاسی بەدەستھێنا و ئاشنایەتی لەگەڵ موزیکزانە جیھانییەکان پەیدا کرد کە کاریگەرییەکی زۆریان لەسەر ستایلی کارکردنی ھەبوو.

ئەم ھونەرمەندە لە ساڵی ١٩٦٦ دوو لە ناسراوترین بەرھەمەکانی بە ناوەکانی "باخچەی پاشا" و "قژکاڵی لێو ئاڵی" کلیپ کرد کە تا ئێستاش وەک شاکار لە مێژووی مۆسیقای کوردیدا دەبینرێن. دواتر لە ساڵی ١٩٨٨ کۆچی کرد بۆ ئەمریکا و بۆ ماوەیەک لە بەشی کوردیی ڕادیۆی دەنگی ئەمریکا کاری کرد. لە ڕووی سیاسییەوە، بەھۆی ئەزموون و بڕوانامەکەیەوە لە ساڵی ٢٠٠٦ بووەتە ڕاوێژکاری سەرۆک کۆماری پێشووی ئێراق، جەلال

تاڵەبانی.

ھۆمەر دزەیی وەک سیمبوولێکی نوێگەری و بوێری لە مۆسیقای کوردیدا دەمێنێتەوە، کە توانیویەتی بە جورئەتەوە باس لە جوانی و ئەڤین بکات و لە ھەمان کاتدا لە ناوەندە سیاسییە باڵاکاندا خزمەت بکات، ئەم دووانەییەش وای لێدەکات کەسایەتییەکی دەگمەنی مێژووی ھاوچەرخی کورد بێت.

سەرچاوە: ویکیپیدیا و ئەرشیفی چاوپێکەوتنە ھونەرییەکان.

PM:11:50:22/08/2026

ئه‌م بابه‌ته 112 جار خوێنراوه‌ته‌وه‌‌