بۆچی هیندستان و چین بوونە ناوەندی داهێنانە دێرینەکان؟

وێستگە ستایل - سۆلین عوسمان

مێژوونووسان بەردەوامن لە لێکۆڵینەوە لەوەی چۆن هەردوو شارستانییەتی هیندستان و چین بۆ هەزاران ساڵ بە پێشەنگی جیهان مانەوە و داهێنانیان پێشکەش کرد.

هەردوو ناوچەکە سوودیان لە زەوییە بەپیتەکان، حکومەتی ڕێکخراو و تۆڕی بازرگانی بەرفراوان وەرگرتووە کە هانی دۆزینەوەی زانستی و گەشەی تەکنەلۆژیای داوە.

چین کاغەز و باروود و قیبلەنمای داهێنا، لە کاتێکدا هیندستان چەمکی "سفر" و پزیشکی و بیرکاری و فەلسەفەی پێشکەش بە جیهان کرد، کە زانکۆکانیان سەدان ساڵ پێش ئەوروپا ببوونە ناوەندی زانست.

ڕێگەی ئاوریشم ڕۆڵی سەرەکی هەبوو لە گواستنەوەی ئەم زانست و داهێنانانە لە نێوان ڕۆژهەڵات و ڕۆژئاوا و کاریگەرییان لەسەر هەموو جیهان دانا.

توێژەران پێیان وایە تێکەڵکردنی پەروەردە و سەقامگیری ئابووری وایکردووە ئەم دوو شارستانییەتە بۆ چەندین سەدە لە لوتکەی پێشەنگایەتیدا بمێننەوە.

سەرچاوە: National Geographic History, The Guardian History.

PM:09:44:27/07/2026

ئه‌م بابه‌ته 48 جار خوێنراوه‌ته‌وه‌‌