سەڵاحەدین: سەرکردە ئەفسانەییەکەی موسڵمانان کە ڕۆژهەڵاتی ناوەڕاستی یەکخست

وێستگە ستایل - سۆلین عوسمان

سەڵاحەدینی ئەیوبی یەکێکە لە ڕێزدارترین سەرکردە سەربازی و سیاسییەکانی مێژوو. لە ساڵی ١١٣٧ یان ١١٣٨ لە تکریت لەدایکبووە، ئەو دەوڵەتی ئەیوبی دامەزراند و بەوە ناسراوە کە توانی خاکە ئیسلامییەکان لە سەردەمی جەنگە خاچپەرستەکاندا یەکبخات.

سەڵاحەدین سەرەتا لەژێر دەستی نورەدین زەنگی دەستی پێکرد و دواتر بووە سوڵتانی میسر و شام. سەرکردایەتییە ژیرانەکەی وای کرد وڵاتە ئیسلامییە پارچەپارچەکان کۆبکاتەوە، ئەمەش وای کرد بتوانن بە شێوەیەکی کاریگەرتر ڕووبەڕووی خاچپەرستەکان ببنەوە.

گەورەترین سەرکەوتنی سەربازی ئەو لە ساڵی ١١٨٧ لە جەنگی حەتین بوو، کە توانی سوپای خاچپەرستەکان تێکبشکێنێت. دوای ئەم سەرکەوتنە قودسی گێڕایەوە و کۆتایی بە ٩٠ ساڵ دەسەڵاتی خاچپەرستەکان هێنا. سەرەڕای سەرکەوتنەکەی، سەڵاحەدین بە لێبوردەیی مامەڵەی کرد و ڕێگەی دا مەدەنییەکان بە ئاشتی شارەکە جێبهێڵن.

لە کاتی جەنگی سێیەمی خاچپەرستەکاندا، سەڵاحەدین ڕووبەڕووی ڕیچارد شێردڵ پادشای ئینگلتەرا بووەوە. هەرچەندە هیچ کامیان سەرکەوتنی تەواوەتییان بەدەست نەهێنا، بەڵام ڕێزێکی زۆریان بۆ یەکتر هەبوو. دانوستانەکانیان بووە هۆی ڕێککەوتنێک کە ڕێگەی دەدا حاجیانی مەسیحی سەردانی قودس بکەن.

سەڵاحەدین لە ساڵی ١١٩٣ لە دیمەشق کۆچی دوایی کرد. دەوترێت سەرەڕای ئەوەی فەرمانڕەوای ئیمپراتۆرییەتێکی گەورە بوو، بەڵام سەروەتێکی کەمی بۆ خۆی جێهێشت چونکە زۆربەی داراییەکەی بۆ کاری خێرخوازی بەکارهێنابوو. میراتەکەی وەک هێمای ئازایەتی و لێبوردەیی لە مێژوودا دەمێنێتەوە.

سەرچاوەکان: ئینسایکلۆپیدیای بریتانیکا، یونسکۆ، هیستۆری دۆت کۆم.

PM:11:08:20/07/2026

ئه‌م بابه‌ته 520 جار خوێنراوه‌ته‌وه‌‌