دروستکردنی نۆکەندی پەنەما: دەستکەوتە ئەندازیارییەکەی بازرگانی جیهانی گۆڕی

وێستگە ستایل - سۆلین عوسمان

نۆکەندی پەنەما وەک یەکێک لە گەورەترین دەستکەوتە ئەندازیارییەکانی مێژوو

دەمێنێتەوە، کە زیاتر لە سەدەیەک دوای تەواوبوونی، هێشتا ڕۆڵێکی گرنگ لە بازرگانی نێودەوڵەتیدا دەگێڕێت. بە بەستنەوەی زەریای ئەتڵەسی و زەریای هێمن، ئەم نۆکەندە کاتی گەشتی کەشتییەکانی کەمکردەوە و ئابووری جیهانی گۆڕی.

دروستکردنی نۆکەندەکە لە ساڵی ١٩٠٤ لەژێر سەرپەرشتی ئەمریکا دەستی پێکرد، دوای ئەوەی هەوڵێکی پێشتری فەڕەنسییەکان بەهۆی کێشەی دارایی و بڵاوبوونەوەی نەخۆشییە کوشندەکانەوە شکستی هێنابوو. ئەندازیاران ڕووبەڕووی ئاستەنگی زۆر بوونەوە وەک دارستانە چڕەکان، ڕاتەکانی زەوی و بارانی بەخوڕ.

نۆکەندەکە لە ساڵی ١٩١٤ بە فەرمی کرایەوە. درێژییەکەی ٨٢ کیلۆمەترە و سیستەمێکی ئاڵۆزی هەیە کە کەشتییەکان بۆ ئاستی دەریا بەرز دەکاتەوە و پاشان دایاندەبەزێنێتەوە. دەیان هەزار کرێکار لەم پڕۆژەیەدا کاریان کرد و بووە هۆی ئەوەی کەشتییەکان پێویستیان بەوە نەبێت بە دەوری کیشوەری ئەمریکای باشووردا بسوڕێنەوە.

مێژوونووسان نۆکەندی پەنەما بە پڕۆژەیەکی ژێرخانی سەدەی بیستەم دادەنێن کە بازرگانی جیهانی خێرا کرد. لە ساڵی ٢٠١٦دا، نۆکەندەکە فراوانتر کرا بۆ ئەوەی کەشتییە گەورەترەکانی ئەم سەردەمە بتوانن تێیدا تێپەڕ بن.

ئەمڕۆ، نۆکەندی پەنەما یەکێکە لە قەرەباڵغترین ڕێڕەوە ئاوییەکانی جیهان و ساڵانە هەزاران کەشتی تێیدا تێپەڕ دەبن. پێگە ئابوورییەکەی وایکردووە کە وەک یەکێک لە گەورەترین دەستکەوتەکانی مرۆڤ لە بواری بیناسازیدا بمێنێتەوە.

Panama Canal Authority; Encyclopaedia Britannica; History.com.

PM:11:51:13/07/2026

ئه‌م بابه‌ته 296 جار خوێنراوه‌ته‌وه‌‌