دۆزینەوەی نزیکەی ١٥٠ جۆری نوێی زیندەوەر لە قووڵاییەکانی زەریادا

وێستگە ستایل - سۆلین عوسمان

گەشتێکی زانستی ناوازە لە زەریای هیندیدا پەردەی لەسەر نزیکەی ١٥٠ جۆری زیندەوەری پێشتر نەناسراو لادا کە لە دوورەدەستترین و گۆشەگیرترین ژینگەکانی ژێر ئاوی هەسارەکەماندا دەژین.

لە نێوان دۆزینەوەکاندا، جۆرێک لە کەرژاڵەی دەریایی (Sponge crab) بینراوە کە زیندەوەری دەریایی دیکە وەک کڵاو بۆ ڕازاندنەوەی خۆی بەکاردێنێت، هەروەها ئەستێرەی دەریایی سەیر، کرم و چەندین زیندەوەری دیکەی قووڵاییەکان دۆزراونەتەوە کە پێشتر هەرگیز لەلایەن زانستەوە تۆمار نەکراون.

توێژەران زیاتر لە هەزار نموونەیان لە چیاکانی ژێر دەریا کۆکردووەتەوە. زۆربەی ئەم زیندەوەرە نوێیانە لە قووڵایی زیاتر لە ٤٨٠٠ مەتر دەژین، ئەو شوێنانەی کە هەرگیز تیشکی خۆری پێ ناگات و پەستانێکی یەکجار زۆری لەسەرە.

زانایان دەڵێن ئەم ئەنجامانە تیشک دەخەنە سەر ئەوەی کە مرۆڤایەتی چەندە کەم دەربارەی ژیان لە قووڵاییەکانی زەریادا دەزانێت. ئەم ژینگە شاراوە و پەراوێزخراوانە ڕەنگە جۆرەها زیندەوەریان تێدا بێت کە خاوەنی گونجانی بایۆلۆجی و ڕۆڵی ژینگەیی بێهاوتا بن.

ئەم دۆزینەوانە زانیاری بەنرخیش بۆ هەوڵەکانی پاراستنی ژینگەی دەریایی دابین دەکەن، و یارمەتی حکومەتەکان دەدەن بۆ دەستنیشانکردنی ئەو شوێنانەی دەوڵەمەندن بە فرەچەشنی بایۆلۆجی و پێویستیان بە پاراستنی یاسایی هەیە.

ئەم گەشتە وەک بیرخستنەوەیەک وایە کە هەندێک لە گەورەترین سنوورەکانی زەوی لە بۆشایی ئاسماندا نین، بەڵکو ڕێک لە ژێر ڕووی زەریاکاندان و هێشتا چاوەڕێی دۆزینەوە و لێکۆڵینەوە دەکەن.

سەرچاوە: مۆزەخانەی ئوسترالیا، CSIRO، گۆڤاری Deep Sea Research Part II.

PM:11:46:15/06/2026

ئه‌م بابه‌ته 92 جار خوێنراوه‌ته‌وه‌‌