١١ شەو و ڕۆژ بەبێ خەو؛ چی بەسەر جەستەی مرۆڤدا دێت گەر نەخەوێت؟

وێستگە ستایل - سۆلین عوسمان

خەو یەکێکە لە پێویستییە سەرەکییەکانی ژیان، بەڵام ئایا تا چەند مرۆڤ دەتوانێت بەرگەی بێخەویی بگرێت؟ ئەزموونی ئەو کەسانەی بۆ ماوەیەکی درێژ نەخەوتوون، وێنایەکی ترسناکمان نیشان دەدەن.

کاتێک مرۆڤ بۆ ماوەی ٢٤ کاتژمێر ناخەوێت، جەستەی وەک کەسێکی سەرخۆش ڕەفتار دەکات، بەڵام گەر ئەم ماوەیە بگاتە ١١ شەو و ڕۆژ (وەک ئەوەی لە تاقیکردنەوە بەناوبانگەکەی ڕاندی گاردنەر لە ساڵی ١٩٦٤دا ڕوویدا)، جەستە و مێشک تووشی داڕمان دەبن.

لە ڕۆژانی سەرەتادا مرۆڤ تووشی نەمانی تەرکیز و گۆڕانی میزاج دەبێت، بەڵام دوای سێ بۆ چوار ڕۆژ، "وەهم و خەیاڵ" (Hallucinations) دەستپێدەکات، کەسی بێخەو شتی نادیار دەبینێت و تووشی پارانۆیا دەبێت، وەک ئەوەی کەسێک چاودێری بکات یان بیەوێت ئازاری بدات.

لە لایەنی جەستەییەوە، سیستەمی بەرگری پەککەوتە دەبێت، پەستانی خوێن بە شێوەیەکی مەترسیدار بەرز دەبێتەوە، و پلەی گەرمی جەستە تێکدەچێت، مێشکیش دەست دەکات بە کرداری "خەوی ورد" (Microsleep) کە تێیدا مرۆڤ بۆ چەند چرکەیەک بەبێ ویستی خۆی و بە چاوی کراوەوە دەخەوێت.

بێخەویی بۆ ماوەی ١١ ڕۆژ دەکرێت ببێتە هۆی مردن یان زیانی هەمیشەیی بۆ مێشک، چونکە لە کاتی خەودا مێشک ژەهرەکان پاک دەکاتەوە، کاتێکیش ئەو دەرفەتەی پێنەدرێت، خانەکان دەست بە مردن دەکەن.

سەرچاوە: ماڵپەڕی ساینس ئەلێرت (Science Alert)

PM:07:46:11/06/2026

ئه‌م بابه‌ته 136 جار خوێنراوه‌ته‌وه‌‌