یەکەم تیپی مۆسیقای کچان لە مێژووی سلێمانیدا؛ کتێبێکی نوێ مێژووی بزووتنەوەیەکی
هونەری و مەدەنی دەخاتە ڕوو
وێستگە ستایل-
یەکەم تیپی مۆسیقای کچان لە مێژووی سلێمانیدا؛ کتێبێکی نوێ مێژووی بزووتنەوەیەکی
هونەری و مەدەنی دەخاتە ڕوو
وێستگە ستایل - سۆلین عوسمان
کتێبێکی نوێی توێژەر و نووسەر "عەتا حەمەساڵح" لەژێر ناونیشانی "یەکەم تیپی مۆسیقای
کچان لە مێژووی سلێمانیدا... تیپی مۆسیقای ئامادەیی سلێمانی کچان" دەکەوێتە
بەردەستی خوێنەران و ئاشقانی مێژووی هونەر. ئەم بەرهەمە تەنها گێڕانەوەی
مێژوویەکی هونەری سادە نییە، بەڵکو گەشتێکی قووڵ و وردە بۆ ناو لاپەڕەکانی
یەکەمین ئەزموونی فەرمیی ژنان لە بواری مۆسیقای گرووپیدا لە شاری سلێمانی، کە
لە ناوەڕاستی حەفتاکانی سەدەی ڕابردوودا وەک بزووتنەوەیەکی پێشەنگ و بوێر سەریهەڵدا
و جێدەستی خۆی لە مێژووی شارەکەدا نەخشاند.
لە ئاستی ناوەڕۆکدا، ئەم کتێبە چیرۆکی پڕ لە داهێنانی "تیپی مۆسیقای ئامادەیی
سلێمانی کچان" دەگێڕێتەوە، کە وەکو یەکەم تیپی مۆسیقای کچان لە مێژووی شاری
سلێمانیدا ناوی تۆمار کراوە. نووسەر لە ڕێگەی کۆکردنەوەی زانیارییەکان و
بەڵگەنامەکانەوە، تیشک دەخاتە سەر ئەو سەردەمەی کە تێیدا هونەر بووە
ئامرازێک بۆ دەرکەوتنی ژن و سەلماندنی تواناکانی لە بوارێکدا کە پێشتر تەنها
لە قۆرخی پیاواندا دەبینرا. ئەم بەرهەمە وەک ئەرشیفێکی زیندوو وایە بۆ مێژوویەکی
فەرامۆشکراو کە پێویست بوو بەم شێوەیە زانستییە ڕێکبخرێتەوە.
ئەم تیپە مۆسیقییە دەگمەنە، لە ساڵی ١٩٧٥دا لەسەر دەستی ژمارەیەک ژن و کچی
هونەرمەندی شارەکە ناسێنرا و دەستی بە چالاکی کرد. لە یەکەمین ڕۆژی
دەرکەوتنیاندا و لە چوارچێوەی کۆنسێرتێکی شکۆداردا، کچانی تیپەکە بە پۆشینی
جلوبەرگی ڕەسەنی کوردییەوە دەرکەوتن و بە ئاوازە ڕەسەنەکان و سروودە
نیشتمانییەکان، جۆش و خرۆشێکی زۆریان بە ناوەندە هونەرییەکان بەخشی.
ئەم دەرکەوتنانە تەنها پێشکەشکردنی موزیک نەبوون، بەڵکو پەیامی پاراستنی
ڕەسەنایەتی و ناسنامەی نەتەوەیی بوون لە ڕێگەی هونەرێکی باڵاوە.
بەشێک لە ڕەخنەگران و شارەزایانی مۆسیقای کوردی جەخت لەوە دەکەنەوە، کە تیپی
مۆسیقای ئامادەیی سلێمانی کچان تەنها گروپێکی هونەری نەبووە، بەڵکو لە
ڕاستیدا "بزووتنەوەیەکی مەدەنی" بووە بۆ سەلماندنی بوون و توانای ژن لە کایەی
گشتیدا. ئەم گروپە توانی ئەو دیوارە کۆمەڵایەتییانە بڕوخێنێت کە ڕێگرییان لە کچان
دەکرد بەشداری کارایان هەبێت لە کایە ڕۆشنبیرییەکاندا، هەربۆیە کتێبەکە بە
گرنگییەوە باس لەو ڕەهەندە کۆمەڵایەتی و مەدەنییەی تیپەکە دەکات کە چۆن
ژنانی ئەو سەردەمەی هان داوە بۆ پێشەوە.
کتێبەکە لە درێژەی بەشەکانیدا، بە وردی ساتی دامەزراندن و قۆناغەکانی گەشەکردنی
تیپەکە دەخاتە ڕوو، بەڵام هاوکات باس لە کۆتاییە غەمگینەکەشی دەکات. لە کۆتایی
حەفتاکانی سەدەی ڕابردوودا، بەهۆی فشارە سیاسییەکان و ئەو هەلومەرجە ئاڵۆز و
سەختەی کە ڕووی لە ناوچەکە کردبوو، تیپەکە بە ناچاری هەڵوەشایەوە و
چالاکییەکانی وەستان. نووسەر لەم بەشەدا باس لەوە دەکات چۆن ژینگەی سیاسی
کاریگەری نەرێنی لەسەر ئەم خەونە هونەرییانە هەبووە و چۆن ئەو دەنگە زوڵاڵانە لەژێر
فشاری ئەو کاتەدا بێدەنگ کران.
لە کۆتاییدا، ئەم بەرهەمەی عەتا حەمەساڵح وەک سەرچاوەیەکی مێژوویی گرنگ بۆ
کتێبخانەی کوردی و بەتایبەت بۆ لێکۆڵەرانی بواری مۆسیقا و مێژووی ژنان
هەژمار دەکرێت. کتێبەکە نەک تەنها مێژوو دەگێڕێتەوە، بەڵکو ڕێزێکە بۆ هەموو ئەو
کچە هونەرمەندانەی لە سەردەمێکی سەختدا بوێرانە ئامێرەکانی مۆسیقایان گرتە دەست و
بوونە پێشەنگی گۆڕانکاری. ئەمڕۆ خوێندنەوەی ئەم مێژووە دەرفەتێکە بۆ تێگەیشتن لە
ڕەگ و ڕیشەی بزووتنەوە هونەرییەکانی ژنان لە شاری سلێمانیدا.
سەرچاوە: کتێبی "یەکەم تیپی مۆسیقای کچان لە مێژووی سلێمانیدا... تیپی مۆسیقای
ئامادەیی سلێمانی کچان"، نووسینی عەتا حەمەساڵح.
PM:11:31:12/05/2026
ئهم بابهته 24
جار خوێنراوهتهوه