تابلۆ دەگمەنەکانی قوتابخانەی دەربڕینخوازی لەناو کۆشکێکی مۆری ئەوروپیدا دۆزرانەوە

وێستگە ستایل - سۆلین عوسمان

مێژوونووسانی هونەر کۆمەڵێک تابلۆی ونبووی شێوازی دەربڕینخوازی (Expressionist)یان

پشتڕاستکردەوە کە لە ناو کۆشکێکی تایبەتی داخراودا دۆزراونەتەوە کە لە دوای جەنگی

جیهانی دووەمەوە وازهێنراو بووە. وا بڕوا دەکرێت ئەم کارە هونەریانە کە لە پشتی

پانێڵە دارییەکانی دیوارەکاندا شاردرابوونەوە، ئەو پارچانە لەخۆ بگرن کە

پەیوەستن بە چەندین هونەرمەندی کاریگەری ئەوروپی کە بەرهەمەکانیان لە کاتی

پشێوییەکانی جەنگدا ون بوون.

ئەو کرێکارانەی خەریکی نۆژەنکردنەوەی کۆشکە کۆنەکە بوون، ژوورێکی کۆگای شاراوەیان

دۆزییەوە کە دەیان تابلۆی پێچراوەی تێدابوو و لە بارودۆخێکی سەرسوڕهێنەری جێگیردا

پارێزرابوون. شارەزایان دەستبەجێ ڕەگەزە ستایلیستییەکانی پەیوەست بە بزووتنەوە

پێشەنگەکانی سەرەتای سەدەی بیستەمیان ناسییەوە.

چەندین تابلۆ تایبەتمەندی فیگەرە شێواوەکان، دژایەتی ڕەنگی دراماتیکی و دیمەنە پڕ

لە سۆزەکانیان تێدایە کە تایبەتمەندی هونەری دەربڕینخوازین. تیمەکانی

نۆژەنکردنەوە ئێستا بە وریایییەوە خەریکی جێگیرکردنی تابلۆ ناسکەکانن

دوای چەندین دەیەی دابڕان.

توێژەران پێیان وایە ڕەنگە ئەم کۆمەڵەیە بە ئەنقەست شاردرابێتەوە بۆ پاراستنیان لە

دەستبەسەرداگرتن لە کاتی جەنگدا و بازرگانی نایاسایی. تۆمارە مێژووییەکان ئاماژە

بەوە دەکەن کە خاوەن پێشووەکانی کۆشکەکە پەیوەندی نزیکیان لەگەڵ ئەو

هونەرمەندانەدا هەبووە کە لە ساڵانی ١٩٣٠دا لە چەوساندنەوەی سیاسی

ڕایانکردووە.

مۆزەخانە و کۆکەرەوەکانی سەرانسەری جیهان پێشوەختە ئارەزووی خۆیان بۆ ئەم

دۆزینەوەیە دەربڕیوە، هەرچەندە شارەزایانی یاسایی هۆشداری دەدەن کە

داواکارییەکانی خاوەندارێتی دەکرێت زۆر ئاڵۆز بن بەهۆی مێژووی ئاوارەبوونی

سەردەمی جەنگ.

ئەم دۆزینەوەیە بایەخی گشتی بۆ ئەو کارە هونەریانەی کە تا ئێستاش لە ململانێکاندا

ون بوون، نوێ کردووەتەوە. لێکۆڵەران مەزندە دەکەن کە هەزاران شتی کولتووری گرنگ

لە سەرانسەری ئەوروپادا بە نادیاری مابنەوە.

پارێزەرانی هونەری ئەو ساتەیان وەک "یەکێک لە نائاساییترین دۆزینەوەکان لە

دەەیەکانی ڕابردوودا" وەسف کرد. ڕەنگە چەندین تابلۆ دواجار دوای

تەواوبوونی نۆژەنکردنەوەکانیان لە پێشانگا نێودەوڵەتییەکاندا نمایش

بکرێن.

ئەم دۆزینەوەیە بە مێژوونووسانی وەبیر دەهێنێتەوە کە زۆرێک لە بەشەکانی مێژووی

کولتووری بە جەستەیی شاراوە ماونەتەوە و چاوەڕێی دەرکەوتنەوەن بۆ نەوەکانی

داهاتوو.

سەرچاوە: ڕاپۆرتەکانی نۆژەنکردنەوەی هونەری ئەوروپی و لێکۆڵینەوەکانی میراتی

کولتووری، ئایاری ٢٠٢٦.

PM:10:28:10/05/2026

ئه‌م بابه‌ته 212 جار خوێنراوه‌ته‌وه‌‌