دۆزینەوەی قەڵایەکی دێرین لە سینا؛ بەڵگەیەکی نوێ بۆ چیرۆکی کۆچی حەزرەتی موسا

وێستگە ستایل - سۆلین عوسمان

لە نیمچەدورگەی سینا، دۆزینەوەیەکی شوێنەواریی نوێ بووەتە جێی سەرنجی مێژوونووسان و ئایینناسان، کاتێک پاشماوەی قەڵایەکی دێرین دۆزرایەوە کە تەمەنەکەی بۆ زیاتر لە ٣٥٠٠ ساڵ پێش ئێستا دەگەڕێتەوە.

شوێنەوارناسان پێیان وایە ئەم قەڵایە تەنها پاشماوەیەکی مێژوویی نییە، بەڵکو پارچەیەکی ونبووی ئەو نەخشە جوگرافیایەیە کە چیرۆکی کۆچی حەزرەتی موسا و ئیسرائیلییەکان لە میسڕەوە بەرەو خاکی پیرۆز دەگێڕێتەوە.

ئەم قەڵایە ڕێک لەو سەردەمەدا دروستکراوە کە حەزرەتی موسا تێیدا ژیاوە، و بە گوتەی شارەزایان، شوێنەکەی و شێوازی بیناسازییەکەی پەیوەستە بەو ڕێڕەوەی کە بۆ کۆچی ئیسرائیلییەکان و شەقکردنی دەریا باس دەکرێت. ئەم دۆزینەوەیە بەڵگەیەکی بەرجەستەیە بۆ پشتیوانیکردن لەو دەقە ئایینی و مێژووییانەی کە باس لەو ڕووداوە گەورەیە دەکەن، و دەتوانێت زۆرێک لەو مشتومڕانە یەکلا بکاتەوە کە لە ناوەندە شوێنەوارییەکاندا لەسەر ئەم بابەتە هەبوون.

چیرۆکی کۆچی موسا هەمیشە یەکێک بووە لەو بابەتانەی کە شوێنەوارناسان بەدوای بەڵگەی ماددیدا بۆی گەڕاون، و دۆزینەوەی ئەم قەڵایە لە نیمچەدورگەی سینا وەک تەواوکەری نەخشەی دێرینی ناوچەکە دەبینرێت. ئەمە دەبێتە سەرەتایەک بۆ گەڕان و پشکنینی زیاتر لە ناوچەکەدا تا بتوانرێت بەڵگەی زیاتر لەسەر شێوازی ژیان و جووڵەی خەڵک لەو سەردەمەدا بدۆزرێتەوە، کە تێیدا مێژوو و ئایین تێکەڵ بە یەکتر دەبن.

ئەم پاشماوە شوێنەوارییانە بایەخێکی جیهانییان هەیە، چونکە نەک تەنها بۆ مێژووی میسڕ و ناوچەکە گرنگن، بەڵکو بۆ ملیۆنان مرۆڤ لە سەرانسەری جیهان کە باوەڕیان بە چیرۆکە ئایینییەکان هەیە، وەک پشتڕاستکردنەوەیەکی زانستی بۆ مێژوویەکی دێرین دەبینرێت.

سەرچاوە: وەزارەتی شوێنەواری میسڕ و گۆڤارە مێژووییەکان