هەوڵەکان لە غەززە بۆ ڕزگارکردنی میراتی کلتوری لە ناو جەرگەی جەنگدا بەردەوامە

وێستگە ستایل - سۆلین عوسمان

لە ناوەندی وێرانکارییەکانی جەنگ لە کەرتی غەززە، کۆمەڵێک لە کارمەندانی کلتوری و شوێنەوارناسان کێبڕکێ لەگەڵ کات دەکەن بۆ پاراستنی ئەو پاشماوە مێژووییانەی کە بەهۆی بۆردومان و شەڕەوە مەترسی لەناوچوونیان لەسەرە.

ئەم هەوڵانە پاراستنی مۆزەخانەکان، مزگەوتە کۆنەکان، کەنیسە مێژووییەکان و دەستنووسە دەگمەنەکان دەگرێتەوە. 

بۆ غەززە، پاراستنی ئەم میراتە تەنها پاراستنی بەرد و بینا نییە، بەڵکو پاراستنی ناسنامە و مێژوویەک دەنوێنێت کە دەیانەوێت بۆ نەوەکانی داهاتووی بهێڵنەوە.

زۆرێک لە شوێنەوارە گرنگەکان زیانی گەورەیان بەرکەوتووە. کارمەندان هەوڵ دەدەن بە کەرەستەی سەرەتایی پارچە شوێنەوارییەکان بشارنەوە یان لە شوێنی پارێزراو دایانبنێن. ئەوان دەڵێن لە کاتێکدا مرۆڤەکان پێویستیان بە نان و ئاوە، نیشتمانیش پێویستی بە یادەوەرییەکەیەتی بۆ ئەوەی دوای جەنگ بتوانێت دووبارە هەستێتەوە.

غەززە خاوەن مێژوویەکی چەند هەزار ساڵەیە و ناوەندێکی بازرگانی گرنگ بووە لە نێوان میسر و شام. ئەم خاکە پاشماوەی سەردەمی کەنعانی، ڕۆمانی، بیزەنتی و ئیسلامی تێدایە. لەدەستدانی هەر پارچەیەکی ئەم مێژووە، زیانێکی قەرەبوو نەکراوەیە نەک تەنها بۆ فەلەستینییەکان، بەڵکو بۆ هەموو مرۆڤایەتی

ڕێکخراوە نێودەوڵەتییەکانی وەک یونسکۆ نیگەرانی قووڵی خۆیان دەربڕیوە، بەڵام گەیشتن بە شوێنەکان بەهۆی بەردەوامی شەڕەوە زۆر ئەستەمە. چالاکوانانی ناوخۆیی بوونەتە تاکە پارێزەری ئەم میراتە و زۆرجار ژیانی خۆیان دەخەنە مەترسییەوە بۆ ئەوەی پارچەیەکی مێژوویی لە ژێر داروپەردەکان دەربهێنن.

ئەم چیرۆکەیە نیشانی دەدات کە چۆن لە کاتی جەنگدا، کلتور دەبێتە سەنگەرێکی تری خۆڕاگری. کاتێک ماڵەکان دەڕوخێن، مێژوو دەبێتە ئەو کۆڵەکەیەی کە خەڵکەکەی پێوە دەبەسترێتەوە، و هەوڵدان بۆ ڕزگارکردنی مێژوو، لە ڕاستیدا هەوڵدانە بۆ ڕزگارکردنی داهاتوو.

سەرچاوە: ڕاپۆرتە کلتورییەکانی ڕۆژهەڵاتی ناوەڕاست

PM:11:58:27/03/2026

ئه‌م بابه‌ته 368 جار خوێنراوه‌ته‌وه‌‌