وەزارەتی پەروەردە ڕێنووسی کوردی لە سەرجەم پڕۆگرامەکانی خوێندندا یەکدەخات؛ وەرچەرخانێکی مێژوویی لە کایەی زمانەوانیدا

وێستگە ستایل - سۆلین عوسمان

بەڕێوەبەرایەتیی گشتیی پڕۆگرامەکانی خوێندن لە وەزارەتی پەروەردەی حکومەتی هەرێمی کوردستان، بڕیارێکی گرنگ و ستراتیژی بۆ یەکخستنی ڕێنووس و خاڵبەندیی زمانی کوردی لە سەرجەم کتێب و پڕۆگرامەکانی خوێندندا دەرکرد. ئەم هەنگاوە کە بە هاوکاری و هەماهەنگی لەگەڵ ئەکادیمیای کوردی جێبەجێ دەکرێت، ئامانجی کۆتاییهێنانە بەو جیاوازییە زمانەوانی و ناتەباییانەی کە لە ساڵانی ڕابردوودا لە ناوەندەکانی خوێندن و کتێبە جیاوازەکاندا هەستی پێدەکرا.

لە ڕێکەوتی ٨ی ئازاردا، بەشی پڕۆگرامەکانی سەر بە وەزارەتی پەروەردە بە فەرمی ڕەزامەندی لەسەر پەیڕەوکردنی ڕێبەرییەکی نوێ بۆ ڕێنووس و خاڵبەندی نیشاندا. ئەم بڕیارە دوای زنجیرەیەک کۆبوونەوە و هەماهەنگی چڕ لەگەڵ ئەکادیمیای کوردی هات، بە مەبەستی ئەوەی زمانی کوردی لە پڕۆگرامەکانی خوێندندا شێوازێکی زانستی، یەکگرتوو و سەردەمیانە وەربگرێت. بەپێی بڕیارەکە، لەمەودوا ڕێنووس و خاڵبەندیی تایبەت بە وەزارەتی پەروەردە، کە لەلایەن نووسەر و شارەزای زمان "دیاکۆ هاشمی" ئامادەکراوە، دەبێتە تاقە سەرچاوەی فەرمی و باوەڕپێکراو بۆ نووسینەوەی گشت بابەتەکانی خوێندن لە قوتابخانەکانی هەرێمی کوردستان.

دیاکۆ هاشمی، وەک توێژەر و ئامادەکاری ئەم ڕێبەرییە، جەخت لەوە دەکاتەوە کە ئەم هەنگاوە تەنها گۆڕانکارییەکی تەکنیکی سادە نییە، بەڵکو "وەرچەرخانێکی مێژوویی و ئەکادیمییە" لە تەواوی پڕۆسەی پەروەردە و فێرکردندا. بە بڕوای ئەو، یەکدەستبوونی ڕێنووس لە ناو کتێبەکاندا دەبێتە هۆی ئەوەی قوتابیان و مامۆستایان چیتر لە نێوان شێوازە جیاوازەکانی نووسینی وشەکاندا سەرگەردان نەبن. ئەم یەکگرتووییە نەک هەر جوانی و ڕەسەنایەتی زمانەکە دەپارێزێت، بەڵکو ژینگەیەکی زمانەوانیی یەکگرتوو دەڕەخسێنێت کە تێیدا گەیاندنی زانیارییە زانستییەکان بە فێرخوازان زۆر ئاسانتر و ڕوونتر دەبێت، ئەمەش خزمەتێکی گەورەیە بە ژێرخانی ڕۆشنبیری نەوەکانی داهاتوو

ئەم پڕۆژەیە بەرهەمی کارێکی ماندوونەناسانەی درێژخایەنە کە نزیکەی ١٦ ساڵە، واتە لە ساڵی ٢٠١٠وە، کاری لەسەر دەکرێت و هەوڵی جێگیرکردنی دەدرێت. ڕێنووس و ڕێبەرییەکەی دیاکۆ هاشمی پێشتر وەک بەرهەمێکی چاپکراو لە دەرەوەی وڵات، ڕۆژهەڵاتی کوردستان و باشووری کوردستان بڵاوکراوەتەوە و لەلایەن ناوەندە ئەکادیمییەکانەوە پێشوازییەکی زۆری لێکراوە. گرنگیی ئەم پڕۆژەیە لەوەدایە کە بۆ ساڵانی خوێندنی ٢٠٢٤-٢٠٢٥، لەلایەن ئەکادیمیای کوردییەوە وەک سەرچاوەی فەرمی و زانستی ناسێندراوە، ئەمەش هێزێکی زانستی و یاسایی زیاتری بە بڕیارەکەی وەزارەتی پەروەردە بەخشیوە بۆ ئەوەی لەمەودوا وەک ستانداردێکی نیشتمانی لە ناوەندەکانی خوێندندا مامەڵەی لەگەڵدا بکرێت.

لە کۆتاییدا، چاوەڕوان دەکرێت بە جێبەجێکردنی ئەم بڕیارە، پڕۆسەی نووسین، وەرگێڕان و چاپکردنی کتێبەکانی خوێندن بچێتە قۆناغێکی نوێوە و ئەو جیاوازییە زمانەوانییانەی پێشتر لە کتێبێک بۆ کتێبێکی تر هەبوو، بەرەو نەمان بچێت. ئەم هەنگاوەی وەزارەتی پەروەردە بە یەکێک لە گرنگترین کارەکان بۆ خزمەتکردنی ناسنامەی نەتەوەیی و پاراستنی زمانی کوردی دادەنرێت، کە دەبێتە بنەمایەک بۆ ئەوەی قوتابیان لە سەرجەم قۆناغەکاندا بە زمانێکی پاراو، یەکگرتوو و بێ کەموکوڕی زانستەکان وەربگرن.

ڕاگەیەندراوی وەزارەتی پەروەردە و ئەکادیمیای کوردی

PM:08:04:09/03/2026

ئه‌م بابه‌ته 32 جار خوێنراوه‌ته‌وه‌‌