دوای ٢٠ ساڵ لە لێکۆڵینەوە؛ ئۆپێرایەکی ونبووی "مۆنتیڤێردی" بە شێوازە ڕەسەنەکەی لە ئەمستردام زیندوو کرایەوە

وێستگە ستایل - سۆلین عوسمان

لە یەکێک لە گەورەترین پڕۆژە مۆسیقاییە مێژووییەکاندا، تیمێکی نێودەوڵەتی لە شارەزایانی مۆسیقا توانییان چاپێکی نوێ و وردی ئۆپێرای ناودار (L'incoronazione di Poppea) کە هی مۆسیقاژەنی ئیتاڵی کلاودیۆ مۆنتیڤێردییە، تەواو بکەن، ئەم کارە هونەرییە دوای ٢٠ ساڵ لە لێکۆڵینەوەی قووڵ لە ناو ئەرشیفە کۆنەکاندا، بۆ یەکەمجار لە هۆڵی "کۆنسێرتگێبۆ" لە ئەمستردام نمایش کرا.

ئەم پڕۆژەیە بە سەرپەرشتی زانایانی مۆسیقا لە زانکۆی بۆلۆنیا و پەیمانگای "شۆلا کانتۆروم" بەڕێوەچوو، کە تێیدا پێداچوونەوەیان بۆ چەندین دەستنووسی دژبەیەک و تێکچووی شارەکانی ڤینیسیا و ناپۆلی کردبوو، ئەوان توانییان بە شێوازێکی زانستی ئەو ئاواز و ئۆڕکێستراسیۆنانە بدۆزنەوە کە لە ماوەی ٣٨٠ ساڵی ڕابردوودا بەهۆی دەستکارییەوە گۆڕانکارییان بەسەردا هاتبوو.

توێژەران سوودیان لە تەکنەلۆژیای پێشکەوتوو وەرگرتووە بۆ پشکنینی نیشانەکانی سەر کاغەزە کۆنەکان (Watermarks) و شێوازی نووسینی مۆسیقاژەنەکانی ئەو سەردەمە، ئەمەش وای کرد کە بتوانن ئەو بەشانەی ئۆپێراکە نۆژەن بکەنەوە کە پێشتر وا دەزانرا هەمیشەیی ون بوون، نمایشە نوێیەکە بە ئامێری مۆسیقای کۆن و شێوازی دەنگبێژی ڕەسەنی سەردەمی بارۆک پێشکەش کرا.

ئەم ئۆپێرایە کە یەکەمجار لە ساڵی ١٦٤٣ نمایشکراوە، باس لە ململانێی دەسەڵات و گەندەڵی دەکات لە ڕۆمای کۆندا، چاپە نوێیەکە نیشانی دەدات کە چۆن مۆنتیڤێردی بە شێوازێکی شۆڕشگێڕانە مۆسیقای بەکارهێناوە بۆ وێناکردنی هەستە مرۆییە ئاڵۆزەکان، ئەمەش بینەران و ڕەخنەگرانی مۆسیقای لە ئەمستردام تووشی سەرسوڕمان کرد بەو هەموو جوانییەی لە ناو دەقە کۆنەکاندا شاردرابووەوە.

زیندووکردنەوەی ئەم شاکارە وەک سەرکەوتنێکی مەزن بۆ زانستی مۆسیقا و مێژووی هونەر دادەنرێت، چونکە ڕێگە بە نەوەی ئێستا دەدات مۆسیقای مۆنتیڤێردی ڕێک بەو شێوەیە ببیستن کە بینەرانی سەدەی حەڤدەیەم لە ڤینیسیا گوێبیستی بوون، ئەمە تەنها نمایشێکی ئۆپێرا نەبوو، بەڵکو زیندووکردنەوەی بەشێکی گرنگ بوو لە کەلەپووری مۆسیقای مرۆڤایەتی.

زانکۆی بۆلۆنیا و پەیمانگای Schola Cantorum Basiliensis - سویسرا

PM:08:09:25/02/2026

ئه‌م بابه‌ته 136 جار خوێنراوه‌ته‌وه‌‌