تەکنەلۆژیای کوانتەم دەگاتە قۆناغی "ترانزیستۆر"؛ وەرچەرخانێکی مێژوویی لە ئەندازیاریی گەردوونیدا

وێستگە ستایل - سۆلین عوسمان

توێژەرانی بوارە پێشکەوتووەکانی تەکنەلۆژیا دەڵێن کۆمپیوتەری کوانتەم گەیشتووەتە قۆناغێکی هاوشێوەی دۆزینەوەی ترانزیستۆر لە ساڵانی چلەکاندا، کە تێیدا سیستمە کوانتەمییەکان لە تاقیگە فیزیاوییەکانەوە دەچنە ناو قۆناغی ئەندازیاریی پراکتیکی و پیشەسازییەوە، ئەمەش مژدەی سەردەمێکی نوێ لە گواستنەوەی زانیاری و ژیریی دەستکرد دەدات.

لە هەڵسەنگاندنێکی نوێدا کە لەلایەن زانکۆی ستانفۆرد و چەندین ناوەندی تری توێژینەوە بڵاوکراوەتەوە، دەرکەوتووە کە زانایان توانیویانە کێشەی گەورەکردنی سیستمە کوانتەمییەکان چارەسەر بکەن. بۆ نموونە، دروستکردنی کونی بینایی زۆر بچووک کە دەتوانێت ڕووناكی لە گەردیلە تاکەکان کۆبکاتەوە، ڕێگە دەدات بەوەی ملیۆنان یەکەی زانیاری کوانتەمی (Qubits) پێکەوە ببەسترێنەوە و وەک تۆڕێکی گەورە کاربکەن.

یەکێکی تر لە دەستکەوتەکان پەرەپێدانی کۆمپیوتەری "نێرۆمۆرفیک" یان کۆمپیوتەری هاوشێوەی مێشکە، کە دەتوانێت هاوکێشە فیزیاییە ئاڵۆزەکان بە وزەیەکی زۆر کەم چارەسەر بکات. هەروەها داهێنانی میمۆری یان یادگەی کوانتەمی لەسەر شێوەی چیپی بچووک کە دەتوانێت زانیارییەکان لە ناو هەڵمی گەردیلەدا بپارێزێت، وای کردووە کە خەونی دروستکردنی ئینتەرنێتی کوانتەمی کە هیچ کەس نەتوانێت هاکیی بکات، لە ڕاستی نزیک ببێتەوە.

ئەم قۆناغە بەوە دەناسرێتەوە کە زانایان ئیتر پرسیاری ئەوە ناکەن "ئایا کوانتەم کاردەکات؟" بەڵکو پرسیارەکە ئەوەیە "چۆن بە قەبارەیەکی گەورە و بە تێچوویەکی کەم دروستی بکەین؟". کێشە ئەندازیارییەکانی وەک پاراستنی سەقامگیریی سیستمەکە و چاککردنی هەڵە زانستییەکان ئێستا بوونەتە کاری لەپێشینەی کۆمپانیا گەورەکانی تەکنەلۆژیا، چونکە بچووکترین لەرینەوە یان گۆڕانی پلەی گەرمی دەبێتە هۆی تێکچوونی پەیوەندییە کوانتەمییەکان.

هەرچەندە هێشتا ڕێگەیەکی درێژ ماوە بۆ ئەوەی کۆمپیوتەری کوانتەم بگاتە ناو هەموو ماڵێک، بەڵام ئەم سەرکەوتنانە دەیسەلمێنن کە بنەما تیۆرییەکانی فیزیا بوونەتە ئامێری کارا. لە داهاتوودا ئەم تەکنەلۆژیایە دەتوانێت گۆڕانکاری لە هەموو بوارەکاندا دروست بکات، لە دۆزینەوەی دەرمانی نوێوە تاوەکو پاراستنی نهێنییە سەربازی و داراییەکان بە شێوەیەک کە شکاندنی مەحاڵ بێت.

گۆڤاری زانستی Stanford News و Science Daily

PM:08:50:23/02/2026

ئه‌م بابه‌ته 124 جار خوێنراوه‌ته‌وه‌‌