نهێنییە بازنەییەکان دەبووژێنەوە: ئەندازەی پیرۆزی سروشت لە گۆمی پەڵەپەڵە دەگەڕێتەوە بۆ ژیان

 وێستگە ستایل – سۆلین عوسمان

لە دڵی ویلایەتی بریتیش کۆڵۆمبیای کەنەدا، گۆمێک کە لە هیچ شوێنێکی تری زەوی ناچێت، جارێکی تر سەرنجی جیهانی بۆ لای خۆی ڕاکێشایەوە، ئەوەش کاتێک گەرمای هاوین مۆزاییکە ئاسمانییەکەی لە بازنە کانزاییەکان ئاشکرا کرد.

گۆمی پەڵەپەڵە (Spotted Lake) کە نزیک شارۆچکەی ئۆسۆیۆسە، ساڵانە گۆڕانکاری بەسەردا دێت؛ کاتێک ئاوەکەی دەبێتە هەڵم، سەدان حەوزی بچوکی بازنەیی دەردەکەون. ئەم "پەڵە" سروشتییانە کە بە ڕەنگەکانی سەوز، زەرد، شین و سپی دەدرەوشێنەوە، لە ئەنجامی خەستییەکی بەرزی سۆلفاتی مەگنیسیۆم، کالسیۆم، سۆلفاتی سۆدیۆم و کانزاکانی تر دروست دەبن. لە وەرزی وشکەساڵیدا، گۆمەکە دەبێتە تابلۆیەکی خەیاڵی و زیاتر لە تابلۆیەکی هونەری دەچێت نەک تەنها دیاردەیەکی سروشتی.

زانایان ڕوونی دەکەنەوە کە ئەم ئاوە دەوڵەمەندە بە کانزا، پاشماوەی هەزاران ساڵ لە چالاکییە جیۆلۆجییەکانە کە لەگەڵ هەڵمبوونی توندی هاویندا تێکەڵ بوون. پێکهاتەی جیاوازی کانزاکان لە هەر حەوزێکدا، ڕەنگ و شێوەی حەوزەکە دیاری دەکات. گەشتیاران زۆرجار وەسفی دیمەنەکە بەوە دەکەن کە وەک ئەوە وایە لەسەر هەسارەیەکی تر پیاسە بکەیت. بەڵام چوونە ناو ئەم شوێنە سنووردار کراوە بۆ پاراستنی ژینگەی ناسکی ناوچەکە و ڕێزگرتن لە گرنگییە کولتوورییەکەی.

بۆ نەتەوەی (سییلێکس ئۆکاناگان)، ئەم گۆمە شوێنێکی پیرۆزە. مێژووی زارەکی باس لە تایبەتمەندییە چارەسەرییەکانی و گرنگییە ڕۆحییەکەی دەکات، زۆر پێش ئەوەی زانستی مۆدێرن هەوڵی کۆدکردنی کیمیاکەی بدات. زەوییەکانی دەوروبەری گۆمەکە لەلایەن کۆمەڵگە ڕەسەنەکانەوە وەرگیراونەتەوە و پارێزگارییان لێ دەکرێت بۆ ئەوەی دڵنیابن لەوەی کە لە دەستدرێژی بازرگانی دوور دەبێت.

لە کاتێکدا گفتوگۆکانی تایبەت بە کەشوهەوا لە جیهاندا چڕتر دەبنەوە، گۆمی پەڵەپەڵە وەک بیرخەرەوەیەک بۆ ئاڵۆزی و هاوسەنگی ناسکی سروشت دەمێنێتەوە. جوانییەکەی نە دروستکراوە و نە ئەندازیاری کراوە، بەڵکو دێرین، ورد و کاتییە.

سەرچاوە: ڕاپۆرتە جیۆلۆجییەکانی بریتیش کۆڵۆمبیا؛ ئەرشیفی کولتووری نەتەوەی سییلێکس ئۆکاناگان.

PM:10:16:19/02/2026

ئه‌م بابه‌ته 92 جار خوێنراوه‌ته‌وه‌‌