سێبەری ژیریی دەستکرد بەسەر پێشانگەی نێودەوڵەتیی کتێبی قاهیرەوە؛ ڕەخنەگران هۆشداری لە "کارەساتێکی ئەدەبی" دەدەن
وێستگە ستایل - سۆلین عوسمان
هەرچەندە کارەکانی نوێترین خولی پێشانگەی نێودەوڵەتیی کتێب لە قاهیرە لە سەرەتای ئەم مانگەدا کۆتاییهات، بەڵام کاردانەوە و دەنگدانەوەکانی هێشتا لە ناوەندە ڕۆشنبیرییەکانی میسڕ و جیهانی عەرەبیدا بەردەوامییان هەیە. ئەمساڵ پێشانگەکە تەنها شوێنێک نەبوو بۆ نمایشکردنی داهێنانی نووسەران، بەڵکو گۆڕا بۆ گۆڕەپانی مشتومڕێکی قووڵ دەربارەی دزەکردنی تەکنەلۆژیا بۆ قووڵایی ئەدەب، بە جۆرێک کە بەشێکی زۆر لە ڕەخنەگران بە "کارەساتێکی ڕاستەقینە" بۆ مێژووی ئەم پێشانگە دێرینە وەسفی دەکەن و دەڵێن ئەوەی ڕوویدا لە کۆتاییەکانی کانوونی دووەمی ئەمساڵدا، زەنگێکی مەترسیدار بوو بۆ داهاتووی کتێب.
ئەوەی بووەتە جێگەی نیگەرانی و تووڕەیی نووسەرە بەئەزموونەکان، دەرکەوتنی ژمارەیەکی بەرچاو لەو کتێب و بڵاوکراوە نوێیانە بوو کە لەم خولەدا نمایش کران و دواتر دەرکەوت کە بە تەواوەتی لەلایەن ژیریی دەستکردەوە (AI) نووسراونەتەوە. ڕەخنەگران ئاماژە بەوە دەکەن کە ئەمە نەک هەر هەڕەشەیە بۆ سەر داهێنانی مرۆیی، بەڵکو وەک "ئابڕووچوونێکی ڕۆشنبیری" سەیر دەکرێت کە تێیدا ئامێرەکان جێگەی هەست و بیری نووسەرانیان گرتووەتەوە و بەرهەمی بێگیانیان خستووەتە بەردەم خوێنەران، ئەمەش مشتومڕێکی بێ کۆتایی لە ناوەندە ئەدەبییەکاندا دروست کردووە کە تا ئێستاش دوای داخرانی پێشانگەکە بە گەرمی ماوەتەوە.
بەپێی بەدواداچوونی چاودێرانی ئەدەبی، ژیریی دەستکرد بووەتە پاڵەوانی سەرەکیی چیرۆکێکی ناخۆش لەم پێشانگەیەدا، بەجۆرێک چەندین کتێبی جۆراوجۆر لە بوارەکانی ڕۆمان، شیعر و چیرۆکدا بینراون کە لە بەرگی یەکەمەوە تا کۆتا لاپەڕەیان، تێکڕای ناوەڕۆکەکەیان بەرهەمی ئەپڵیکەیشنە زیرەکەکان بووە. ئەم دیاردەیە لە کاتێکدایە کە هەندێک لە دەزگاکانی بڵاوکردنەوە بۆ دەستکەوتی خێرا و کەمکردنەوەی تێچوو، پەنایان بۆ ئەم جۆرە بەرهەمانە بردووە، بەبێ ئەوەی ئاماژە بەوە بکەن کە ئەم تێکستانە دەرئەنجامی بیری مرۆڤ نین، ئەمەش وایکردووە هێڵی جیاکەرەوە لە نێوان ڕەسەنایەتیی و چیرۆکی ساختەدا بە تەواوەتی تەمومژاوی بێت و بڕوا لای خوێنەران لاواز بکات.
پێشانگەی نێودەوڵەتیی کتێب لە قاهیرە یەکێکە لە گەورەترین و کۆنترین ڕووداوە ڕۆشنبیرییەکان لەسەر ئاستی جیهان، کە هەمیشە وەک ناوەندێکی بڕواپێکراو بۆ بڵاوکردنەوەی فیكر و ئەدەبی بەرز سەیر کراوە. بەڵام دزەکردنی ژیریی دەستکرد بۆ ناو ئەم ناوەندە و نمایشکردنی بەرهەمە لاوازەکان، ترسی لای نووسەران دروستکردووە کە لە داهاتوودا ناسنامەی ئەدەبی عەرەبی ڕووبەڕووی تێکچوون ببێتەوە. ئەوان پێیان وایە کە ئەگەر ئەم دۆخە کۆنتڕۆڵ نەکرێت، کوالێتی خوێندنەوە دادەبەزێت و نووسەرانی ڕاستەقینە لە نێوان هەزاران پەڕەی دروستکراوی ئامێرەکاندا ون دەبن، ئەمەش دەبێتە هۆی کوشتنی بەهرەی داهێنان لە نێو نەوەی نوێدا.
لە کۆتاییدا، نووسەران و ڕۆشنبیرانی میسڕ داوای دەستێوەردانی خێرا لە حکومەت و وەزارەتی ڕۆشنبیری دەکەن بۆ داڕشتنی یاسایەکی توند و چاودێرییەکی وردتر بەسەر دەزگاکانی بڵاوکردنەوەدا. جەخت لەوە دەکرێتەوە کە نەبوونی چاودێریی حکومی وایکردووە ناوەندە ئەدەبییەکان ببنە بازاڕێک بۆ بەرهەمی بێ کوالێتی و ساختە، ئەمەش هەڕەشەیەکی جیدییە بۆ سەر داهاتووی ڕۆشنبیری ناوچەکە کە پێویستە پێش فراوانبوونی زیاتری ئەم شەپۆلە، ڕێگری لێ بکرێت و شکۆ بۆ قەڵەمی نووسەران و ڕەسەنایەتیی تێکستەکان بگەڕێتەوە.
سەرچاوە: ڕاپۆرتە ڕۆژنامەوانییەکانی میسڕ و کاردانەوەی ڕەخنەگرانی ئەدەبی لە قاهیرە