نامە ونبووەکانی لیۆناردۆ داڤینچی پەردە لەسەر دیدگایەکی نەبیستراوی ئەندازیاری لادەدەن

وێستگە ستایل - سۆلین عوسمان

کۆمەڵە نامەیەکی نوێ کە بڕوا وایە لەلایەن لیۆناردۆ داڤینچییەوە نووسرابن، دۆزراونەتەوە و دەرفەتێکی دەگمەن دەدەنە مێژوونووسان بۆ تێگەیشتن لە تەماعە تایبەتەکانی ئەم بلیمەتەی سەردەمی ڕێنێسانس لە بواری ئەندازیاریدا. ئەم نامانە کە لە ئەرشیفێکی تایبەت لە شاری فلۆرێنس دۆزراونەتەوە، وردەکاری تێدایە دەربارەی وێنە کێشراوە سەرەتاییەکانی ئامێرە هایدرۆلیکییەکان و سیستمەکانی بەرگری شار کە پێشتر لە هیچ کام لە دەستنووسە ناسراوەکانی ئەودا ئاماژەیان پێنەکراوە.

زانایان و پسپۆڕانی مێژوو دەڵێن شێوازی دەستوخەت و پێکهاتەی ئەو مەرەکەبەی لە نامەکاندا بەکارهاتووە، بەتەواوی لەگەڵ ئەو کەرەستانە دەگونجێت کە لیۆناردۆ لە ماوەی نیشتەجێبوونی لە میلان بەکاریهێناون. یەکێک لە سەرنجڕاکێشترین دۆزینەوەکان لەناو ئەم کاغەزانەدا، وەسفێکی وردی عارەبانەیەکی "خۆبزوێنە" کە لە ڕێگەی سپرینگەوە کاردەکات، لەگەڵ چەندین تێبینی دەربارەی تاقیکردنەوەکانی فڕین کە ئیلهامیان لە ئەناتۆمی باڵندەکانەوە وەرگرتووە. لێکۆڵەران ئاماژە بەوە دەکەن کە ئەم نامانە بۆ کەسایەتییەکی پلەبەرز و دەسەڵاتدار نووسراون کە بەدوای داهێنانە سەربازییە نوێیەکاندا گەڕاوە. لە ئێستادا پسپۆڕانی نۆژەنکردنەوە سەرقاڵی پاراستنی ئەم لاپەڕە ناسکانەن پێش ئەوەی لە پێشانگایەکی گشتیدا نمایش بکرێن.

لیۆناردۆ داڤینچی، کە ماوەیەکی درێژە وەک وێنەکێش و داهێنەرێکی گەورە ڕێزی لێدەگیرێت، زۆرجار وەک کەسێک وەسف دەکرێت کە چەند سەدەیەک لە پێش سەردەمەکەی خۆیەوە بووە. دەفتەرە تێبینییەکانی کە پڕن لە نووسینی پێچەوانە (ئاوێنەیی) و دیاگرامە جیاوازەکان، بنەمای تێگەیشتنی مۆدێرنیان بۆ داهێنانی سەردەمی ڕێنێسانس داڕشتووە.

ئەم دۆزینەوەیە مێژووی ئەو نەک تەنها وەک هونەرمەندێک، بەڵکو وەک بیرمەندێکی پێشەنگ لە بواری سیستمەکاندا بەهێزتر دەکات، کە بیرۆکەکانی تا ئەمڕۆش کاریگەرییان لەسەر ئەندازیاری و دیزاینی هاوچەرخ هەیە و بەردەوامن لە ئیلهامبەخشین بە زانایان.

سەرچاوە: پێداچوونەوەی لێکۆڵینەوەکانی ڕێنێسانسی ئەوروپی، ٢٠٢٦

PM:08:02:11/02/2026

ئه‌م بابه‌ته 80 جار خوێنراوه‌ته‌وه‌‌