جادوی کاتژمێرە تواوەکانی دالی؛ چۆن تابلۆی "بەردەوامیی یادەوەری" دوای سەدەیەک هێشتا ئیلهامبەخشی مۆدە و زانستە؟

وێستگە ستایل - سۆلین عوسمان

تابلۆی "بەردەوامیی یادەوەری" (The Persistence of Memory) کە یەکێکە لە ناسراوترین کارە هونەرییەکانی ساڵڤادۆر دالی، دوای تێپەڕبوونی نزیکەی سەدەیەک بەسەر کێشانیدا، هێشتا وەک هێمایەکی زیندووی جیهانی سوریالیزم دەمێنێتەوە و کاریگەرییەکانی گەیشتوونەتە ناو جیهانی مۆدە، لێکۆڵینەوە ئەکادیمییەکان و تەنانەت فیزیاش.

ئەم تابلۆیە کە بە کاتژمێرە شل و تواوەکانییەوە لەناو دیمەنێکی بیابانیدا دەناسرێتەوە، بەرجەستەکەری فەلسەفەی "شێوازی ڕەخنەگرانەی پارانۆیا"یە کە دالی دایهێنابوو. ئەو دەیویست لە ڕێگەی وێنەکێشانێکی زۆر ورد و واقیعییەوە، دیمەنە ناڕاستەقینە و نالۆژیکییەکانی ناو خەون و ناخی مرۆڤ نیشانی بینەر بدات و کات و شوێن تێکەڵ بکات.

ئەمڕۆ ئەم تابلۆیە تەنها لە مۆزەخانەکاندا نییە، بەڵکو کاریگەرییەکی زۆری لەسەر جیهانی مۆدە هەبووە. بۆ نموونە، براندی جیهانی "سکیاپاریلی" لە کۆلێکشنی پاییزی ٢٠٢٥ی خۆیدا، سوودی لە هێماکانی دالی و کاتژمێرە تواوەکان وێنەی "چاو" وەرگرتووە بۆ دیزاینکردنی جلوبەرگی نمایشکارەکانی. هەروەها زانایان باس لەوە دەکەن کە ئەم تابلۆیە پێشوەختە ئاماژەی بە چەمکە ئاڵۆزەکانی کات و ڕێژەیی کردووە کە لە فیزیای مۆدێرندا باس دەکرێن.

دالی ئەم کارەی لە لوتکەی بزووتنەوەی سوریالیزمدا دروستکرد، کاتێک هونەرمەندان دەیانویست لەژێر دەسەڵاتی لۆژیک و عەقڵ بێنە دەرەوە و ڕێگە بە خەون و بێئاگایی بدەن جیهان وێنا بکەن. کاتژمێرەکان لای دالی نیشانەی ئەوەن کە کات شتێکی جێگیر نییە و لە ناو خەون و یادەوەرییەکانماندا دەتوێتەوە و شێوەی دەگۆڕێت.

تا ئێستاش ئەم شاکارە هونەرییە لە ناوەندی لێکۆڵینەوەکان و کتێبە ئەکادیمییەکاندا جێگەی بایەخە. تابلۆی "بەردەوامیی یادەوەری" سەلماندوویەتی کە هونەری ڕاستەقینە کۆن نابێت، بەڵکو لەگەڵ تێپەڕبوونی کاتدا مانا و ڕەهەندی نوێ بەدەست دەهێنێت و هەمیشە وەک ئاوێنەیەک بۆ تێگەیشتن لە ئاڵۆزییەکانی مێشکی مرۆڤ دەمێنێتەوە.

سەرچاوە: شیکردنەوەی چەمکی و کاریگەرییە کولتوورییەکانی تابلۆی "بەردەوامیی یادەوەری".

PM:06:33:24/01/2026

ئه‌م بابه‌ته 108 جار خوێنراوه‌ته‌وه‌‌