نالی؛ ئەو شاعیرەی زمانی کوردی گەیاندە لوتکەی جوانی و مۆدێرنیتە

وێستگە ستایل - سۆلین عوسمان

 

نالی بە یەکێک لە پایە هەرە گرنگەکانی شیعری مۆدێرنی کوردی دادەنرێت، ئەو شاعیرە بلیغەی کە توانی شێوەزاری سۆرانی لە زمانێکی قسەکردنەوە بگۆڕێت بۆ زمانێکی ئەدەبیی پاڵاوتە و دەوڵەمەند، کە شان لە شانی گەورەترین زمانە ئەدەبییەکانی ناوچەکە بدات.

نالی لە سەرەتای سەدەی نۆزدەهەمدا لە ناوچەی سلێمانی لەدایکبووە، لە سەردەمێکدا ژیا کە ناوچەکە لەناو بزووتنەوەیەکی کولتووری و زانستیدا بوو، ئەو هەرچەندە شارەزاییەکی تەواوی لە شیعری کلاسیکی فارسی و عەرەبیدا هەبوو، بەڵام توانی ئەو نەریتانە بە شێوازێکی داهێنەرانە بگونجێنێت بۆ دەربڕینی هەست و واقیعی کۆمەڵایەتیی کورد لەو سەردەمەدا.

شیعرەکانی نالی بە جوانیی زمان و وێنەگرتنی هونەریی بێوێنە ناسراون، ئەو بە قووڵی باسی لە ئەشق، غەریبی، نامۆیی و جێهێشتنی نیشتمان کردووە، شیعرە ناسراوەکانی کە بۆ سلێمانی ناردوونی، تابلۆیەکی ڕوونی ئەو خەم و کەسەرەن کە مرۆڤی کورد لە کاتی دوورکەوتنەوە لە خاکەکەی هەستی پێ دەکات، ئەمەش وای کرد سلێمانی ببێتە مەڵبەندێکی گەورەی ئەدەبی.

بە پێچەوانەی زۆرێک لە شاعیرانی پێش خۆی کە تەنیا لە بازنەی عیرفاندا دەمانەوە، نالی توانی هەستی تایبەتیی خۆی لەگەڵ هۆشیاریی کۆمەڵایەتی و سیاسی ئاوێتە بکات، ئەمەش وای کرد بەرهەمەکانی لەناو هەموو چین و توێژەکاندا جێگەی خۆیان بگرن و ببنە ئیلهامبەخش بۆ چەندین نەوەی دوای خۆی کە ڕێبازی "قوتابخانەی نالی"ـیان پەیڕەو کرد.

میراتی نالی تەنیا کۆمەڵێک دیوانە شیعر نییە، بەڵکو ئەو شوناسە ئەدەبییەیە کە ئێمە پێی دەناسرێینەوە، ئەو سەلماندی کە زمانی کوردی زمانێکی زیندوو و دەوڵەمەندە و دەتوانێت جوانترین و ئاڵۆزترین هەستەکانی مرۆڤایەتی لە چوارچێوەی وەزن و سەروادا وێنا بکات.

سەرچاوەکان: لێکۆڵینەوەکانی ڕەخنەی ئەدەبی و توێژینەوە ئەکادیمییەکان لەسەر قوتابخانەی شیعری بابان.

AM:12:22:13/01/2026

ئه‌م بابه‌ته 136 جار خوێنراوه‌ته‌وه‌‌