کاوەی ئاسنگەر؛ ئەو ئەفسانەیەی لە ئاگر و ئاسنەوە بۆ ئازادیی کورد خوڵقا

وێستگە ستایل - سۆلین عوسمان

 

کاوەی ئاسنگەر تەنیا ناوێک نییە لە ناو کتێبە کۆنەکاندا، بەڵکو گەورەترین و بەهێزترین هێمای نەتەوەییە بۆ بەرگری، کۆڵنەدان و ئازادی لە ناو یادەوەریی بەکۆمەڵی گەلی کورددا، ئەو کارەکتەرەیە کە مێژوو و ئەفسانەی ئاوێتەی یەکتر کردووە بۆ ئەوەی پەیامی سەرکەوتنی ڕووناکی بەسەر تاریکیدا بگەیەنێت.

بەپێی گێڕانەوە فۆلکلۆری و ئەفسانەییەکان، کاوە ئاسنگەرێکی سادە بووە کە لە بەرامبەر زوڵم و ستەمی بێپایانی "زەحاک"ـی پاشا ڕاپەڕیوە، زەحاک وەک حاکمێکی خوێنڕێژ و دڕندە وێنا کراوە کە ژیانی لە خەڵک تاڵ کردبوو و مێشکی گەنجانی بۆ مارەکانی سەر شانی بەکاردەهێنا، ئەم دۆخە پڕ لە ترس و چەوساندنەوەیە، وای لە کاوە کرد کە چەکوشی ئاسنگەری بکاتە چەکی ڕاپەڕین و کۆتایی بەو سەردەمە ڕەشە بهێنێت.

ساتەوەختی سەرکەوتنی کاوە بەسەر زەحاکدا، تەنیا ڕووداوێکی سەربازی نەبوو، بەڵکو وەرچەرخانێکی مێژوویی بوو؛ کاتێک کاوە چووە سەر لوتکەی چیاکان و ئاگری کردەوە بۆ ئەوەی مژدەی ئازادی بە هەمووان بگەیەنێت، ئەم ئاگرە بوو بە بنەمای جەژنی "نەورۆز"، سەری ساڵی کوردی و جەژنی نەتەوەیی، کە ساڵانە لە ٢١ی ئازاردا وەک هێمای نوێبوونەوەی سروشت و ڕاپەڕینی مرۆڤ دژی داگیرکەر پیرۆز دەکرێت.

چیرۆکی کاوە نەوە دوای نەوە و زار بە زار گوازراوەتەوە و لەگەڵ تێپەڕبوونی کاتدا، لە ئەفسانەیەکی سادەوە گۆڕاوە بۆ فەلسەفەیەکی سیاسی و کولتووری، کاوە لە ویژدانی کورددا نوێنەرایەتی چینی زەحمەتکێش و ڕەنجدەر دەکات کە کاتێک دەگەنە لوتکەی ستەم، دەتوانن بە یەکگرتوویی گەورەترین ئیمپراتۆریەتی ستەمکار بڕووخێنن.

لە سەردەمی مۆدێرندا، کاوەی ئاسنگەر وەک کارەکتەرێکی زیندوو لە ناو ئەدەبیات، هونەر و گوتاری سیاسیی کورددا ئامادەیی هەیە، ئەو وەک ڕۆحێکی نەمر لە ناو هەموو شۆڕش و بزووتنەوەکاندا دەبینرێت و یادکردنەوەی نەورۆزیش ساڵانە ئەو پەیمانە نوێ دەکاتەوە کە کورد هەمیشە ئاشقی ئازادییە.

سەرچاوەکان: کۆکەرەوەکانی فۆلکلۆری کوردی، لێکۆڵینەوە ئەفسانەییەکان و مێژووی کولتووریی گەلانی ناوچەکە.

AM:12:21:13/01/2026

ئه‌م بابه‌ته 120 جار خوێنراوه‌ته‌وه‌‌